Kabızlık Nedenleri Neler ?
Kabızlığın nedenini anlamak için vücudun ihtiyaçlarını göz önünde bulundurmak gerekir. Zaman zaman diyet ve egzersizle bu ihtiyaçlar değişebilir. Bazı hastalıklarda vücut kabızlığı da içeren belirtiler verebilir.
Normalde günlük tüketilmesi gereken lif miktarı 25-30 gram kadardır. Modern yaşam ve hızlı, kolay yemek çözümleri ile günlük alınan lif miktarının azalması kabızlığa yol açar.
İnsanların %70-80 kadarı yaşamlarında bir dönem kabızlıktan şikayet ederler. Kısa süreli ve tekrarlanmayan kabızlık genelde alışkanlıklarımızın kısa süreli değişmesi ile meydana gelir.
Birçok faktör kabızlığa neden olabilir. Başlıcaları şunlardır:
• Kötü beslenme alışkanlığı (fazla miktarda kafein alımı, düzensiz beslenme zamanları gibi)
• Diyetteki yetersiz fiber (lif)
• Az egzersiz yapma
• Az sıvı alma
• Bağırsak hareketlerini kendi isteğiyle engellemek
• Stres ve anksiyete
• Rutin hayatta değişiklikler. (Hamilelik veya seyahat gibi)
• Kullanılan ilaçların yan etkileri
• İlritabıl bağırsak sendromu
• Tıkanıklığa neden olan bağırsak hastalıkları (ör: kanser, Crohn Hastalığı, divertikül)
• Cerrahi tedavi (karın içi yapışıklıklar, Hirschsprung hastalığı)
• Sistemik hastalıkların varlığı (aşağıda tablo)
İLAÇLAR KALIN BAĞIRSAK GEÇİŞ SÜRESİNİ ETKİLER Mİ?
Yukarıdaki hastalıklara ek olarak kullanılan bazı ilaçlar kalın bağırsak geçiş süresinin uzamasına neden olur ve kabızlık gelişir. Bu ilaçlar kalın bağırsağın sinirsel uyarısını, kas hareketlerini engelleyerek veya su tutarak kabızlığa neden olur. Kabızlık sorunu olan hastaların kullandıkları tüm ilaçların yan etkilerini dikkatlice okuması, doktoruna danışması gerekir. Kabızlığa neden olan ilaçların bazıları aşağıdaki listede verilmiştir.
|
İLAÇ |
KULLANIM YERİ |
ÖRNEK |
|
Antiasitler
|
Mide ülser, gastrit |
Aliminyum içeren antiasitler
|
|
Antikolinerjikler
|
Parkinson, depresyon, anksiyete tedavisinde kullanılır |
Propantelin, disiklomin, amitriptilin, nortriptilin, levodopa, cardopa
|
|
Antikonvülzan
|
Epilepsi ve konvülziyon tedavisi |
Fenitoyin, Valpoik asit
|
|
Antidepresan
|
Depresyon tedavisi |
Amitriptilin, imiprimin, fenilizin
|
|
Antihipertansif
|
Kan basıncını düşürmek için kullanılır |
Metildopa, klonidin,
|
|
Antipsikotik
|
Kolesterol seviyesinde azalma |
Haloperidol, klozapin, risperidin
|
|
Safra tuzu sekestrasyonu
|
Psikoz tedavisi |
Kolestramin, kolestipol
|
|
Kalsiyum Kanal Blokürleri
|
Koroner yetmezliği ve yüksek kan basıncının düşürülmesi |
Ditiazem, nifedipin, verapamil
|
|
Kalsiyum desteği
|
Diyetteki kalsiyum seviyesini artırmak |
Kalsiyum karbonat, vs
|
|
Demir desteği
|
Demir eksikliği, kansızlık tedavisi |
Demir preparatları
|
|
Opiyat bileşikleri
|
Ağrı kesiciler |
Morfin veya kodein içeren ağrı kesiciler
|
- Bu listedeki ilaçlar dışında başka ilaçlar da kabızlığa neden olabilir
- Magnezyum içeren antiasitler, bağırsak hareketlerini hızlandırır
İRRİTABIL BARSAK SENDROMU
İrritabıl barsak sendromu olan hastalardaki bağırsak spazmları (kasılmaları), hastanın dışkılama alışkanlığını değiştirebilir. Bu hastalarda aralıklı olarak kabızlık ve ishal atakları görülebilir. Buna ek olarak karında şişkinlik, ağrı, gaz şikayetleri olabilir.
NEDENİ BİLİNMEYEN KABIZLIK (KRONİK İDİYOPATİK KABIZLIK)
Fonksiyonel kabızlık olarak bilinen hastalık ender olarak görülür. Nedeni belli değildir. Uzun sürelerden beri kabız olan bireylerde bazen ilaç tedavisi de faydalı olmaz. Bunun altında bir çok problem olabilir. Hormonal değişiklikler, kalın barsağın kas ve sinir sistemi problemleri neden olabilir. Bu tip kabızlık çocuklarda ve kadınlarda daha sık rastlanır.
Dışkının kalın bağırsaktan geçiş süresinin uzaması veya bağırsak duvarında ilerleyici bağırsak hareketlerini sağlayan kaslardaki problemler buna neden olabilir. Bu durumda rektum (kalın bağırsağın son kısmı) içinde biriken dışkı, kas hareketlerindeki zayıflık nedeni ile dışarı atılamaz.
CİNSEL ÜRÜNLER
