Gut Hastalığı (Damla Hastalığı, Nikris) Nedir ?

Özellikle ayak başparmağının birinci ekleminde aniden ortaya çıkan yoğun eklem ağrısı (olguların yaklaşık yüzde ellisinde)

Serum ürik asit düzeyinin yükselmesi

Akut ağrılar arasmda sakin (belirtisiz) dönemler

Eklem sıvısında ürat kristallerinin bulunması

Kol ve bacak eklemlerinde ve eklemlerin çevresinde, deri altı dokusunda, kemik­lerde, kıkırdaklarda ve diğer dokularda ürat kristallerinin birikmesi.

Damla hastalığı olarak da bilinen gut, vücut sıvılarında artan ürik asidin (DNA ve RNA birimlerinden biri olan pürin'in son ayrışma ürünü) birikmesi nede­niyle oluşan yaygın bir artrit türüdür.

Gut hastalığında ürik asit kristalleri (monosodyum üraf), eklemlerde, tendonlarda, böbreklerde ve diğer dokularda birikip önemli iltihaplanmalara ve hasarlara neden olur.12 Eklemlerdeki ve tendonlardaki ürik asit birikimi yüzünden gut hastalığı hareketsizliğe ve halsizliğe neden olabilir. Böbreklerin etkilenmesi halinde böb­rek yetmezliği ortaya çıkabilir.

Gutun ilk atağı, genellikle sadece bir eklem­de, yoğun ağrı ile olur. Olguların yaklaşık yan­sında, ilk olarak ayak başparmağının birinci ek­lemi etkilenir. Gut hastalığı olan insanların yüzde doksanından fazlası zaman zaman bu ek­lemde ağrı hisseder. Atak ilerlerse ateş ve titre­me ortaya çıkar. İlk nöbet genellikle gece olur ve çoğu zaman, fazla yemek, alkol, ya da bazı ilaçların kullanımı (özellikle kemoterapi ilaçla­rı, bazı idrar söktürücüler, yüksek dozda niya-sin) veya travma ve cerrahi müdahaleler gibi belirli olaylann ardından görülür.

Gutun tanımı, kendisi de bir gut hastası olan İngiliz hekim Sydenham tarafından 1683 yılında yapılmıştır. Aradan geçen üç yüz yıl içinde gutun klinik görünümünde çok fazla bir değişim olmamıştır. Sydenham'ın yaptığı tanım şöyledir:

Kurban, sağlıklı bir şekilde yatar ve uyur. Sabahın ikisine doğru, ayak başparmağında, seyrek ola­rak da topuğunda, ayak bileğinde veya ayağının üs­tünde şiddetli bir ağnyla uyanır. Ağn, çıkık ağnsına benzer, ama sanki parçalann üzerine soğuk su dökü­lüyor gibidir. Ardından bir ürperme ve titreme, biraz da ateş gelir. Başlangıçta orta şiddette olan ağnlar gi­derek şiddetlenir. Ağnlann şiddetlenmesiyle birlikte titreme ve ateş de artar. Bir süre sonra doruğa ulaşan ağnlar, ayak bileğinin ve tarak kemiğinin bağlanna yerleşir. Ağn önce bağlan gerip kopartıyor gibidir. Ardından bağlan kemiriyor ve sonra da ezip sıkıyor-muş gibi hissedilir. Etkilenen kısmı o kadar hassas, nazik ve canlı hissedersiniz ki çarşafın ağırlığına ve­ya odada gezinen birinin gürültüsüne tahammülü­nüz kalmaz. Gece; işkence, uykusuzluk, etkilenen kısmın sıkıştırılıyormuş gibi hissedilmesi ve yatakta sürekli yer değiştirmek ile geçer. Vücudun oradan oraya atılması, işkence gören eklemdeki ağnlar kadar süreklidir ve nöbet geldiğinde daha da kötü olur. Ağrıyı biraz olsun azaltmak için vücudun şeklini sü­rekli değiştirerek harcanan çabalar boşunadır.

Nöbetin tekrarladığı sık görülür. Gut hasta­larının çoğu bir yıl içinde tekrar nöbet geçirir. Ancak yaklaşık yüzde yedisi bir daha nöbet ge­çirmez. Diyet tedavisinin bulunması ve ürik asit düzeylerini düşürücü ilaçlar nedeniyle gü­nümüzde kronik gut çok nadir görülür. Gut hastalarının yaklaşık yüzde doksanında ürik asit birikimi nedeniyle kısmi böbrek yetmezli­ği oluşur, böbrek taşı riski daha yüksektir.