Küçük çocuklarda kusma, ishal, karın şişliği, iştahsızlık, kilo
alamama ve boy uzamasında yavaşlama gibi tipik belirtilerle ortaya
çıkabileceği gibi daha ileri yaşlarda sadece kansızlık, boy kısalığı,
kemik zayıflığı ve nedeni bilinemeyen karaciğer hastalığı gibi çok
değişik belirtilerle de kendini gösterir.
Çölyak hastası olan kişiler buğdayda arpada çavdarda ve kesin
olmamakla birlikte, yulafta bulunan ve gluten olarak adlandırılan bir
proteine tahammül edememektedir.
Çölyaklı hastalar gluten
içeren yiyecekler yediklerinde, onların bağışıklık sistemleri bunu ince
bağırsaklara zarar vererek yanıtlar. Özellikle çok küçük ve parmak
şekline benzeyen villus olarak adlandırılan ince bağırsaktaki emilimi
sağlayan yapılar kaybolur (düzleşir ve görevini yapamaz hale gelir.)
Yiyeceklerdeki besinler bu villuslardan geçerek kan dolaşımı içine
emilirler. Villuslar olmadan kişi; ne kadar yiyecek yerse yesin;
beslenemez.
Vücudun kendi bağışıklık sistemine zarar vermesinden dolayı çölyak
hastalığı oto-immün sistem rahatsızlığı olarak düşünülmektedir. Bununla
birlikte, yiyeceklerin emilememesinden dolayı sindirim rahatsızlığı
olarak da sınıflandırılabilmektedir.
Çölyak hastalığı insanları çok değişik şekillerde etkilemektedir.Bazı
insanların belirtileri çocuklukta , bazılarının yetişkinliklerinde
gelişmektedir görülmektedir.
Çölyak hastalığının oluşumunda rol oynadığı düşünülen faktörlerden
biriside kişinin anne sütüyle ne kadar zaman beslendiğidir.Uzun
süre anne sütüyle beslenen kişilerde çölyak hastalığını belirtileri
daha geç ortaya çıkmaktadır.Diğer bir faktör ise gluten içeren
yiyeceklerin yenilmeye hangi yaşta başlandığı ve ne kadar
gluten yenildiğidir.
Belirtiler sindirim sisteminde var olabilir yada olmayabilir.
Örneğin bir kişide ishal ve karın ağrısı olabilirken
diğer bir kişide aşırı sinirlilik, öfke ,veya depresyon
olabilmektedir.Aslında aşırı öfke ve sinirlilik çocuklarda
görülen en yaygın belirtilerden biridir.
Çölyak hastalığının belirtileri aşağıdaki maddelerden
birini yada bir kaçını içerebilir;
•
Çok sık tekrarlanan karın ağrıları
•
Kronik ishal
•
Kilo kaybı
•
Açık renkli, kötü kokulu dışkı
•
Anemi (kırmızı kan hücrelerinin düşüklüğü)
•
Gaz
•
Kemik Ağrısı
•
Davranış değişiklikleri
•
Kaslarda kramp meydana gelmesi
•
Yorgunluk
•
Büyüme geriliği
•
Bebeklikte gelişim,büyüme bozuklukları
•
Eklemlerde ağrılar
•
Felç
•
Bacaklarda uyuşma,karıncalanma(sinirdeki hasardan)
•
Ağız içerisindeki açık yaralar (aphthus ulcers)
•
Ağrılı deri hastalığı (dermatitis herpetiformis)
•
Diş bozuklukları yada mine kaybı
•
Haddinden fazla kilo kaybından dolayı oluşan adet düzensizliği
Anemi, büyüme geriliği ve kilo kaybı beslenememenin
işaretleridir. Yeterince besin alınamamaktadır. Besin
alınamama herkes için çok ciddi bir problemdir ama özellikle
çocuklar için böyledir. Çünkü onların düzenli gelişmesi
için yeterli besine ihtiyaçları vardır. Çölyaklı bazı
kimselerde söz konusu belirtiler olmayabilir. Onların
ince bağırsaklarının hasarsız kısmı yeterince besin
alabildiğinden belirtilerin çıkmasını önlemektedir.
Bununla birlikte belirtisi olmayan insanlarda çölyak
hastalığının komplikasyonlarının riski hala mevcuttur.