|
Çocuklarda Böbrek Hastalıkları
Çocuklarda böbrek hastalıkları,çocuklarda böbrek hastalıkları hakkında bilgiler aşağıdaki makalemizde yer almaktadır.Çocuklarda böbrek hastalıkları hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak istiyorsanız aşağıdaki maklemize mutlaka göz atmanızı öneririz.
Böbrekler,lumbar vertebraların iki yanında, retroperitoneal olarak yerleşmiş hayati organlardır.Uzunlamasına kesitinde korteks ve medulla olmak üzere iki bölüm görülür.
Kortekste glomerüller ile proksimal ve distal tübülüslerin büyük bölümü yer alır.
Medullada; kollektör kanallar, henle kulpları, vasa rektalar bulunur.
Fonksiyonel birimi nefrondur.Böbreklerin herbirinde 1.000.000 olmak üzere, 2.000.000 nefron vardır.
Glomerüller birçok böbrek hastalıklarında morfolojik değişikliklerin görüldüğü yerdir.
Örneğin; nefrotik sendromda epitel hücrelerinde glomerulo nefritlerde endotel hücrelerde değişiklikler görülür.
BÖBREĞİN GÖREVLERİ
Vücut sıvı ve elektrolit dengesinin korunması
Metabolik artık ürünlerin atılımı
Ekstraselluler sıvı hacmi ve kan basıncının hormonal düzenlenmesi
Hormon üretimi ve metabolizmasına katkı(eritropoetin, vitamin D) veya bazı hormonların yıkımı(insülin, glukagon, parathormon, büyüme hormonu)
Metabolik etki(glikoneogenez, lipit metabolizması)
Plazma osmotik basıncının düzenlenmesi
İlaç ve toksinlerin zararsız hale getirilmesi
BÖBREK HASTALIKLARINDA BESLENME TEDAVİSİNİN AMAÇLARI
Hasta çocukta normal büyüme ve gelişmeyi sağlamak,
Böbrek işlevlerinin ve biyokimyasal bulguların düzenlenmesi için gerekli besin öğeleri örüntüsünü kişiye özgü düzenlemek
Katabolizmanın artmasına bağlı komplikasyonları önlemek
Böbrek işlevlerinin daha fazla bozulmasını önlemek ve üremik semptomları düzeltmektir.
BÖBREK HASTALIKLARI
Akut Glomerulonefrit
Kronik Glomerulonefrit
Akut Böbrek Yetmezliği
Kronik Böbrek Yetmezliği
Nefrotik Sendrom
AKUT GLOMERULONEFRİT VE BESLENME TEDAVİSİ
Glomerul işlevinin bozulması
Oligüri(günlük idrar volümünün 400-500mL den az olması)
Sıvı tutulması
Ödem
Hipertansiyon (su ve tuz tutulmasına bağlı)
Hematüri(idrarda çok miktarda alyuvar bulunması)
Proteinüri
Silendiüri(ilk evrede hiyalin ve eritrosit silendirleri)
ile birlikte görülür.
Daha çok 3-7 yaş grubu çocuklarda görülür. Çocuklarda beta-hemolitik streptokoklar ÜSYE ve diğer enfeksiyonlar sonucu ortaya çıkar.
Tuz ve protein sınırlaması gerekir
Protein hafif derecede kısıtlanır.(1-2g/kg/gün)
Üre birikimi yoksa protein sınırlanmaz.
Anüri varsa periton diyalizi
Sonuç olumlu ise diyet proteini 1-1.5g/kg/gün olarak ayarlanır.
Oligüri varsa 1g/kg/gün olarak planlanır.
Uzun süreli protein kısıtlaması anemi ve malnutrisyona neden olabilir.
Oligüri varsa potasyum da sınırlanır.
Diyetle A,C(100mg/gün) ve B grubu vitaminleri yeterli oranda sağlanmalıdır.
AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ VE BESLENME TEDAVİSİ
Üre, ürikasit ,kreatinin gibi nitrojen artıklarının birikmesi, sıvı ve elektrolit dengesinin bozulması sonucu akut ve geriye dönüşlü olarak böbrek işlevlerinin azalması veya hiç yapılamaması durumudur.
Tedavinin akut evresinde sınırlı sıvı ile daha çok enerji verilmelidir.Enerji için böbrek solüt yükünü arttırmadan glikoz polimerleri verilmelidir.
Yüksek CHO alımına bağlı yada periton diyaliz sıvısından glikoz emilimine bağlı oluşan insülin direnci ve hiperglisemi tablosunu denetlenmelidir.
Diyet proteini1g/kg/gün protein verilmeli ve %60’ ı hayvansal kaynaklı protein olmalıdır. Diyaliz sırasında doku protein kaybı nedeniyle 1.2-1.5 g/kg/gün olacak şekilde verilmelidir.
Diyette potasyum, sodyum ,fosfor da sınırlanır.Süt çocukluğu döneminde fosfordan kısıtlı formulalar kullanılır.
Sıvı alımı ise; bir gün önce çıkardığı sıvı miktarı ile hesaplanır.Enfeksiyonun eşlik ettiği ABY’de bir derece ısı artışı için %12 sıvı arttırılır.
KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ VE BESLENME TEDAVİSİ
Böbreklerin vücut sıvılarının dengesini sürdüremeyecek şekilde GFR’nin azalması ile karakterize ilerleyici ve geriye dönüşsüz olarak bozulması durumudur.
Kanda; üre, ürik asit, kreatinin, sodyum, potasyum, fosfor artar.
Nefronların %50’sinden fazlası işlev göremez !
KBY’de tedavi yöntemleri
Diyaliz (Hemodiyaliz ve periton diyalizi)
Transplantasyon
Diyaliz öncesi veya konservatif tedavide amaç:
Böbrek hastalığının ilerlemesini yavaşlatmak
Üremik toksisiteyi azaltmak
İyi bir beslenme dengesini sağlamaktır.
KBY’de beslenme tedavisi; hastanın yaşına,büyüme ve gelişme durumuna, puberteye yatkınlığına, beslenme programına gösterdiği uyuma, yeterli enerji protein ve diğer besin öğelerinin alımına ve hastaların ne süredir izlendiğine bağlı olarak değişir.
Verilen enerji; enfeksiyon ve stres nedeniyle %25 arttırılmalıdır.Yetersiz enerji alımı PEM’e neden olur ve enerji alımı RDA’ya göre %80nin altındaysa büyüme geriliği görülür.İştah azlığı, kusma, ishal gibi nedenlerle önerilen enerji alımı zordur çocuk için.
Çocuklarda 1 gr/kg/gün protein içeren düşük fosforlu diyet önerilir. Enerjinin %8-10’u proteinden sağlanmalıdır. Proteinin %50-70’i iyi kalite olmalıdır.
Proteinin sınırlı alınması ile fosfat alımı da kısıtlanır ve renal osteodistrofi riski azalır.
Yağ alımı ise günlük enerji gereksinmesinin %30-40’ı kadar olmalıdır.
Kısıtlı yağ tüketimi malnutrisyon ve yağda eriyen vitaminlerin yetersizliğine neden olabilir.
Çoklu doymamış/doymuş yağ oranı 1/1.5 olmalı ve diyet kolesterol açısından da dengeli olmalıdır.
Fosfor, potasyum ise kan parametrelerine göre diyette sınırlandırılır.
Yüksek miktarda potasyum içeren besinler: Avokado, kuru incir, şekersiz çikolata, Antepfıstığı, Ay çiçeği çekirdeği, Badem, Barbunya, Bamya (kurutulmuş), Bezelye, Börülce (kuru), Ceviz, Dereotu (kuru), Enginar, Fasulye (kuru), Fındık,Hurma, Ispanak, Kakao, Karanfil, Kayısı (kuru), Kepek, Kestane (haşlama), Kestane (kavurma), Maya (kuru), Maya (yaş), Maydanoz, Maydanoz (kuru), Mercimek, Nescafe, Nohut, Patates unu, Patates cipsi, Pekmez, Pestil (erik), Pestil (kayısı), Salça, Soya fasulyesi, Soya unu (yağlı), Soya unu (yağsız), Süt tozu (yağlı), Süt tozu (yağsız), Tahin, Tere otu, Toz karabiber, Toz kırmızı biber, Toz kimyon, Toz sarmısak, Üzüm (kuru), Yer fıstığı (kavrulmuş).
Yüksek miktarda fosfor içeren besinler: Balıklar, bulgur, etler (koyun, dana vb.),kepek (kepekli ekmek), kuru baklagiller,kurutulmuş sebzeler (fasulye, bezelye), peynir (kaşar, cheddar, gravyer, otlu peynir, rokfor),sakatatlar, süt, yoğurt, süttozu, yağlı tohumlar (badem, fıstık, ceviz vb.)
|
|
CİNSEL ÜRÜNLER
