|

Böbrek Nakli Ameliyatı
Böbrek nakli ameliyatı,böbrek nakli ne zaman yapılır,böbrek nakli nasıl yapılır hakkında ki makalemiz aşağıda yer almaktadır.Böbrek nakli ameliyatı hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak için aşağıdaki makalemize mutlaka göz atmanızı öneririz.
Böbrek yetmezliğinin son dönemlerine gelmiş bir çok hasta ne yazık ki
gerekli organı bulamamakta, tek çareleri en yakınları yani ailesidir.
Ülkemizde Doku ve organ bağışı malesef Avrupa ülkelerinin çok çok
gerisinde.
Böbrek nakli ( transplantasyon ), son dönem böbrek yetersizliğinin en
başarılı tedavi şeklidir. Böbrek nakli için gereken böbrek 2 kaynaktan
sağlanabilir.
Canlı vericiden ve kadavralardan.
Gerek canlı vericiden, gerekse kadavradan yapılan başarılı böbrek
transplantasyonlarında diyaliz tedavilerinde olduğu gibi böbrek
fonksiyonlarından bazıları değil, tamamı yerine getirilir. Buna ek
olarak, hem tüm böbrek fonksiyonları yerine getirildiğinden, hem de
hastalar için sürekli diyaliz işlemlerinin oluşturduğu fiziksel ve
psikolojik zorluklar ortadan kalktığından dolayı yaşam kalitesi daha
iyidir. İnsan dışında bir canlıdan transplantasyon şu anda mümkün
olmamakla birlikte çalışmalar ümit vericidir, iyimser bir tahminle 2020
li yıllarda mümkün olabilir. Türk Nefroloji Derneğinin verilerine göre
Türkiye’de bugüne kadar yaklaşık 4000 böbrek nakli yapılmıştır. 1998
yılında 382 böbrek nakli yapılmıştır ve ne yazık ki bunların yaklaşık
1/3’ü kadavra kaynaklıdır. Kadavra kaynaklı böbrek nakli oranı Batı
ülkelerinde yaklaşık % 80’dir. Bunun nedeni ülkemizde organ bağışlarının
henüz istenilen seviyeye ulaşamamasıdır.
Uygun böbrek seçimi:
Böbrek transplantasyonu yapılabilmesi için alıcı ile verici
arasında ABO kan grubu sisteminde uyum olmalıdır; uyum kuralları kan
naklindeki gibidir ( O grubu genel verici, AB grubu genel alıcı ); yani O
kan grubu herkese böbrek verebilir, AB kan grubu herkesten böbrek
alabilir. Rh sisteminin ise bir önemi yoktur; yani Rh negatif bir kişi
Rh pozitif bir kişiden böbrek alabilir.
Alıcı ile verici arasında uyum aranan ikinci sistem, doku grubu olarak
bilinen HLA sistemidir. HLA sistemi 6. kromozomun kısa kolu üzerinde
yerleşmiş doku uygunluk antijenlerini içerir. HLA bölgesindeki
antijenler 1. sınıf ( A,B,C ) ve 2. sınıf ( D,DR,DP,DQ ) olmak üzere
ikiye ayrılır. Böbrek transplantasyonunda önemli olan A, B ve DR
antijenleridir ve her insanda ikişer tane bulunur. Böbrek
transplantasyonunda en iyi sonuç doku uygunluk antijenlerinde tam uyum
olduğu durumlarda alınmaktadır; vericide alıcıda olmayan DR, B, A
antijenleri arttıkça alıcının böbreği reddetme olasılığı artmaktadır.
Bazı durumlarda böbrek transplantasyonu yapılması sakıncalıdır.
Böbrek transplantasyonun sakıncalı olduğu durumlar:
İleri veya tedavi edilmemiş kanser,
Aktif bulaşıcı hastalık varlığı,
İleri karaciğer hastalıkları,
Ciddi kalp hastalıkları,
İdrarın akımına engel bir hastalığın varlığı,
Aktif mide ülseri,
Tedaviye uyumsuzluk,
Tedavi edilemeyen ağır akıl hastalığı.
Böbrek Nakli
Gerekli hazırlıklardan sonra vericiden alınan böbrek koruyucu sıvıdaki
işlemi takiben alıcının sağ veya sol kasığına ( iliak fossa )
yerleştirilir. Günümüzde böbrek nakli cerrahisinde büyük ilerlemeler
sağlanmış ve işlem, sıradan bir ameliyat haline gelmiştir. Türkiye’de
bugüne kadar yaklaşık 4000 böbrek nakli ameliyatı gerçekleştirilmiştir.
Böbrek naklinden sonra hastanın yeni takılan böbreği reddetmemesi için
bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçlar kullanılır. Bağışıklık
sistemini baskılayıcı ilaçlar modern tıbbın en popüler konularından
birisidir. Günümüzdeki ilaçlar hastaların önemli bir kısmında başarılı
böbrek nakline olanak vermektedir. Geliştirilecek yeni ilaçlarla
hayvanlardan organ nakli mümkün olabilir veya genetik bilimindeki
gelişmeler yapay organ üretmeye yol açabilir.
Canlı Vericiler
Canlı vericilerin yakın akraba olması tercih edilir. Yakın
akrabalarda (kardeş, anne, baba, çocuk) uyumlu böbrek olma olasılığı
daha fazladır. Akraba olmayan kişilerde uyumlu böbrek olma olasılığı çok
düşüktür. 18 yaşından küçükler böbrek vericisi olarak kullanılamazlar.
Bir insanın böbrek vericisi olması için gönüllü olması lazımdır, hiç
kimseden zorla organı alınamaz. Uygun verici olduğu saptanan kişi çok
ayrıntılı bir inceleme döneminden geçer ve böbrek vermesinin kendisinde
bir sorun oluşturup oluşturmayacağı araştırılır. Zaten bir insanı
iyileştireyim derken diğerini hasta etmenin bir mantığı da yoktur.
Canlı vericide ameliyattan sonra olabilecek sorunlar
Vericide oluşabilecek sorunlar anestezi ve ameliyatla ilgili erken
dönemde ortaya çıkan sorunlardır. Ancak tıptaki gelişmeler bu sorunları
büyük oranda azaltmıştır. Uzun dönemde ise tek böbrekli olmanın önemli
bir zararı yoktur. Toplumda yaklaşık 1000 kişinin bir tanesinde tek
böbrek olduğu unutulmamalıdır. Bu nedenlerle insanın bir yakınına böbrek
vermekten kaçınmaması gerekir.
Kadavra Vericiler
Beyin ölümü gerçekleşmiş hastalar böbrek, kalp, karaciğer
gibi organlarını bağışlayarak başka hastalara hayat verebilirler.
Ülkemizde organ bağışları henüz istenilen seviyeye ulaşamamıştır. Beyin
ölümü gerçekleşmiş hastalarda adından da anlaşılabileceği gibi beyin
fonksiyonları tamamen ve geri dönmeyecek biçimde kaybolmuştur. Yani bu
kişilerin bilinci yerinde değildir ve ancak solunum makinesi desteği ile
yaşamlarının sürmesi mümkündür. Kişilerin ben gerçekten ölmeden
organlarımı alırlar korkusu yersizdir çünkü beyin ölümüne karar verecek
ekip ile organ naklini yapacak ekip ayrı doktorlardan oluşur
Organ ticareti: Kesinlikle yasaktır ve ahlak dışıdır.
Organ ve Doku Alınması, Saklanması ve Nakli Hakkında Kanun (Resmi Gazete, 3 Haziran 1979, Sayı 16655).
Madde 3- Bir bedel veya başkaca çıkar karşılığı, organ ve doku alınması ve satılması yasaktır.
Canlı Vericiler ile İlgili Maddeler
Madde 5- Onsekiz yaşını doldurmamış ve mümeyyiz olmayan kişilerden organ ve doku alınması yasaktır.
Madde 6- Onsekiz yaşını doldurmuş ve mümeyyiz olan bir kişiden
organ ve doku alınabilmesi için vericinin en az iki tanık huzurunda
açık, bilinçli ve tesirden uzak olarak önceden verilmiş yazılı ve imzalı
veya en az iki tanık önünde sözlü olarak beyan edip imzaladığı
tutanağın bir hekim tarafından onaylanması zorunludur.
Madde 8- Vericinin yaşamını mutlak surette sona erdirecek veya tehlikeye sokacak olan organ ve dokuların alınması, yasaktır.
Kadavradan Nakil ile İlgili Maddeler
Madde 11- Bu kanunun uygulanması ile ilgili olarak
tıbbi ölüm hali, bilimin ülkede ulaştığı düzeydeki kuralları ve
yöntemleri uygulanmak suretiyle, biri kardiolog, biri nörolog, biri
nöroşirürjiyen ve biri de anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanından
oluşan 4 kişilik hekimler kurulunca oy birliği ile saptanır.
Madde 12- Alıcının müdavim hekimi ile organ ve doku alınması,
saklanması, aşılanması ve naklini gerçekleştirecek olan hekimlerin, ölüm
halini saptayacak olan hekimler kurulunda yer almaları yasaktır.
Madde 13- 11 inci maddeye göre ölüm halini saptayan hekimlerin
ölüm tarihini, saatini ve ölüm halinin nasıl saptandığını gösteren ve
imzalarını taşıyan bir tutanak düzenleyip, organ ve dokunun alındığı
sağlık kurumuna vermek zorundadırlar. Bu tutanak ve ekleri ilgili sağlık
kurumunda on yıl süre ile saklanır.
|
|