|
Astım(alerjik bronşit), akciğerlerdeki hava yollarının (bronşlar) uzun süreli rahatsızlığıdır. Hava yollarınızın iltihaplanmasına ve şişmesine neden olur.Detaylar için aşşağıdaki makaleyi okuyabilirsiniz...
Giriş
Astım akciğerlerdeki hava yollarının (bronşlar) uzun süreli rahatsızlığıdır. Hava
yollarınızın iltihaplanmasına ve şişmesine neden olur. Eğer astımınız varsa,
bronşlarınız normalden daha hassas olur ve belli tetikleyiciler bronşları tahriş
ederek hırıltılı soluk alıp vermeye, öksürüğe, göğüste sıkışmaya ve nefes darlığına
neden olur.
Astımın en yaygın tetikleyicileri ev tozu akarları, hayvan kürkleri, polen, sigara
dumanı, soğuk hava ve göğüs enfeksiyonlarıdır.
Belirtilerin çok şiddetli bir şekilde görülmesine astım atağı veya akut astım atağı
adı verilir. Astım atakları hayatı tehdit edici boyutta olabilir ve hastanede tedavi
görmeyi gerektirebilir.
Birleşik Krallıkta beş milyondan fazla kişide astım rahatsızlığı vardır ve bunlardan
bir milyonunu çocuklar oluşturmaktadır. Çocukların yaklaşık üçte ikisi
büyüdüklerinde astım rahatsızlıkları da geçmekte, ancak hastalık yetişkinlik
döneminde tekrar edebilmektedir.
Astım semptomlarının şiddeti kişiden kişiye, hafiften şiddetliye kadar değişiklik
gösterir. Astım için tam bir tedavi yoktur ancak rahatsızlığın başarılı bir şekilde
yönetimini sağlayacak çeşitli tedaviler vardır.
Belirtiler
Astım belirtileri arasında soluksuz kalma, göğüste sıkışma, hırıltılı soluk alma ve
öksürük (özellikle geceleri) sayılabilir.
Astım belirtilerinin şiddeti ve süresi genellikle çok çeşitlidir ve tahmin edilemez.
Bazen geceleri, bazen de egzersiz yaparken kötüleşebilir.
Şiddetli astım ataklarında belirtiler kısa sürede kötüleşir. Soluk almakta ve
konuşmakta zorlanırsınız, nabzınız hızlanabilir, tırnaklarınız morarabilir, göğüs ve
boynunuzda sıkışma hissedebilirsiniz ve soluk alıp verirken burun delikleriniz
genişleyebilir.
Şiddetli astım atağı belirtileri yaşıyorsanız, derhal tıbbi yardım almanız gerekir.
Genellikle şiddetli astım atağının ilk belirtileri yavaş seyreder ve ciddileşmesi 6
saatten 48 saate kadar sürebilir.
Astım tedavinizin bir kısmını belirtilerinizin başlamasının fark edilmesi ve meydana
gelmelerini engellemek oluşturur.
Nedenleri
Astımın bilinen tek bir nedeni yoktur, ancak rahatsızlığınıza etki eden birden fazla
etmen vardır. Bu etmenler arasında genetik yatkınlık (genlerinizde astım
rahatsızlığı geçirme ihtimalinizi artıran bir şeyler olması), beslenme ve çevre
sayılabilir.
Astım rahatsızlığı yaşamaya ilişkin bilinen risk faktörleri arasında ailede astım veya
alerjik rahatsızlık öyküsü olması ve özellikle annenizin size gebeliği sırasında
sigara içmesi nedeniyle çocukken sigara dumanına maruz kalmanız sayılabilir.
Astım belirtileri polen, toz akarları, sigara dumanı, kimyasal dumanlar ve bazı
ilaçlar gibi (örn.aspirin ya da beta blokerler) alerjenler (alerjiye neden olan
maddeler) tarafından tetiklenebilir.
Astımı tetikleyen diğer etmenler enfeksiyon, stres, bazı yiyecekler, soğuk hava gibi
bazı hava koşullarıdır.
Astım tedavinizin bir kısmını, tetikleyici unsurların tespit edilmesi ve bunlardan
kaçınmak oluşturur.
Tanı
GP’niz normalde size belirtiler hakkında soru sorarak, göğsünüzü muayene ederek
ve soluğunuzu dinleyerek astım tanısı koyabilir.
Astım tanısı genellikle bir takım testlerle, en yaygın olarak da ‘zirve üfleme akım
hızı oranı’ (PEFR) testiyle onaylanır.
PEFR testinde ciğerlerinizden dışarı ne kadar hava verebildiğinizi ölçmek için ‘tepe
akım değerini’ ölçen elde tutulan küçük bir cihaz kullanılır. Göstergedeki değer
okunur ve size astımı kısa süreli olarak tedavi edecek etkin bir ilaç verilir.
Kısa etkili ilacı kullandıktan sonra ikinci bir PEFR okuması alınır. Okumanın anti-
astım ilacını aldıktan sonra çok daha yüksek çıkması durumunda, tanı doğrulanmış
olur.
Sizdeki astım belirtilerinin normalden farklı olması (atipik) veya farklı belirtiler
yaşamanız halinde, göğüs röntgeni çektirmeniz istenebilir. Böylelikle olası diğer
akciğerler rahatsızlıkları bertaraf edilmiş olacaktır.
Tedavi
Astım belirtileriniz sık görülmüyor ve hafifse, size bunları geçirmek üzere kısa etkili
beta-2 agonisti adı verilen bir inhale ilaç verilir.
Belirtileriniz daha sıksa, size inhale kortikostereoid adı verilen ikinci bir inhale
(solunum yoluyla alınan) ilaç verilir. Normalde belirtilerinizin meydana gelmesini
engellemek için günde iki kez inhale kortikostereoid almanız önerilir.
Astım belirtileriniz hala kontrol altına alınamadıysa, uzun süre etkili beta-2 agonisti
ve yetişkin lökotriyen reseptör antagonisti gibi ekstra ilaçlar verilebilir. Bu ilaçlar
belirtilerinizin iyileşmesine yardımcı olacaktır.
Astımınız hala kontrol altına alınamamışsa, steroid haplar verilebilir. Oral
stereoidlerin uzun vadeli kullanımı ciddi yan etkilere neden olabileceğinden, bu
ilaçlar ancak tüm tedavi opsiyonları denendikten sonra ve bir defaya mahsus
olmak üzere kullanılır.
Astım atakları artırılmış dozdaki beta-2 agonistleriyle tedavi edilebilir. Şiddetli
ataklarda astımınızı kontrol altına almak için hastanede oksijen, beta2-agonistleri
ve stereoidlerin bir arada kullanıldığı bir tedavi uygulanması gerekebilir.
Korunma
Sigara içiyorsanız ve astımınız varsa sigarayı bırakın. Sigara astım ilacının etkisini
azaltabilir ve sigarayı bırakmanız belirtilerin şiddetinin ve sıklığının azalmasına
yardımcı olacaktır.
Çocuklarınızın yanında kesinlikle sigara içmeyin. Çocuklar sigara dumanına maruz
kaldıklarında astıma yakalanma riskleri artar. Çocuğunuz astım hastasıysa,
yanında sigara içmeniz hastalığını kötüleştirecektir.
Belirtileriniz kötüleştiğinde bunları not alarak ve belirtilerinizi arttırdığını
düşündüğünüz belli bir yiyecek yedikten ya da ilaç aldıktan sonra ‘tepe değer akım
sayacı’ (peak flow meter) ile ölçüm yaparak astımınızı tetikleyen etmenleri bulun.
Sağlıklı bir kiloda olmak da astımınız üzerinde daha çok kontrole sahip olmanızı
sağlayacaktır. Bunun için sağlıklı beslenmeniz ve düzenli egzersiz yapmanız
gerekir. GP’niz size bununla ilgili bilgi ve tavsiye verebilir.
Şiddetli astımınız varsa, komplikasyon riski arttığından her yıl grip aşısı olmanız
gerekir. Ayrıca zatürree, menenjit ve kan enfeksiyonlarına neden olan pnömokok
bakterisine karşı da aşı olmanız gerekir.
Bu hastalıkla ilgili hazırlanan %100 doğal bitkisel kürler için linki tıklayın..
|
|
CİNSEL ÜRÜNLER
