Terleme vücut ısınımızın kontrolünü yapan ve vücudun ısı, sıvı, tuz dengesini sağlayan fizloyojik bir olaydır...Yetişkin normal bir insanda yaklaşık olarak 2 ila 4 milyon tane ter ebzi bulur ve bu ter bezlerinden günde ortalama 500 cc civarına ter salgılanı. Ter miktarı 500 cc üstündeyse aşırı terlemehastalığı söz konusudur.
Neden terleme meydana gelir normal terlemenin olması gereken seviye nedir? Bu konularla ilgili bilgileri görmek için tıklayınız...
Terleme nasıl oluşur? Aşırı terlemenin sebebi nedir? Aşırı terleme tedavi edilebilir mi?
Terleme nasıl oluşur?
Vücut ısısının ayarlanmasını sağlayan bir fonksiyon olan terleme sempatik sinir sisteminin kontrolü altında gerçekleşiyor.
İç vücut ısısı arttığında deri yüzeyindeki terin buharlaşması yoluyla
ısı kaybı gerçekleşiyor. Terleme sayesinde vücut ısısının yükselmesi
engelleniyor.
Fizyolojik olarak önemli bir rolü olan terleme aşırı olduğunda buna
“hiperhidroz” adı veriliyor. Toplumda yaklaşık olarak yüzde 3 oranında
görülüyor.
Aşırı terlemenin sebebi nedir?
Çoğunlukla, herhangi bir sistemik hastalığa bağlı olmaksızın ortaya
çıkıyor. Bu formuna “primer hiperhidroz” adı veriliyor. Ayrıca genetik
sendromlara, enfeksiyonlara, tümörlere, endokrin ve metabolik
bozukluklara, nörolojik problemlere, alkolizme ve bazı ilaçlara bağlı
olarak görülebiliyor.
Bu türü “sekonder hiperhidroz” olarak adlandırılıyor. Sekonder
hiperhidrozun giderilmesinde altta yatan hastalığın tedavisi ya da neden
olan ilacın mümkünse kesilmesi gerekiyor.
Aşırı terleme daha çok vücudun hangi bölgelerinde görülür?
Primer hiperhidroz, avuç içleri, ayak tabanı ve koltuk altlarında
bölgesel olarak ortaya çıkan aşırı terleme şeklinde görülüyor. Aşırı
terleme ter bezlerinin büyümesine değil faaliyetinin artmasına bağlı
olarak ortaya çıkıyor. Hastalarda hem bazal ter üretimi hem de strese
bağlı ter üretimi artıyor.
Heyecan ve stres ile tetikleniyor. Hastalar genellikle uykuda değil,
sadece uyanık oldukları saatlerde bu sıkıntıyı yaşıyorlar. Avuç içi ayak
tabanında terleme çocukluk çağından itibaren başlarken, koltuk
altlarında ergenlikle beraber görülüyor.
Hastaların yaklaşık yüzde 60 -80’ininin ailesinde aşırı terleme
öyküsü bulunuyor. Primer hiperhidroz, yaz kış sorun olarak devam ediyor
ancak yaz aylarında hasta için daha fazla rahatsızlık verici olabiliyor.
Koltukaltlarının aşırı terlemesine “aksiller hiperhidroz” adı
veriliyor. Kimi zaman stresle ilişkili olabildiği gibi stres ve
anksiyeteden bağımsız olarak da görülebiliyor ve hastanın kontrolü
dışında, istemsiz olarak gerçekleşiyor.
Aşırı terleme, normal terlemeden nasıl ayırt edilebilir?
Giysilerin koltukaltlarında geniş bir kısımda tere bağlı ıslak
görünüm, giyeceklerin renk ve yapısının ter nedeniyle lekelenmesi ve
yapısının bozulması ve koku hastayı rahatsız ediyor. Aşırı terleme
kişilerin yaşam kalitesini olumsuz etkiliyor. Okul, iş ve sosyal yaşam
zamanla bu durumdan olumsuz etkilenebiliyor, çeşitli sosyal ve sportif
aktivitelerden bu nedenle kaçınabiliyor.
Aşırı terleme tedavi edilebilir mi?
Eğer aşırı terleme koltukaltındaysa öncelikle dıştan uygulanan,
terlemeyi engelleyici solüsyon ve kremler kullanılır. Yanıt alınamıyorsa
deri içine küçük dozlarda Botox (Botulinum toxin A) enjeksiyonu
uygulanıyor.
Botox sinir liflerinden ter bezlerine ulaşıp bu bezlerin
uyarılmalarını sağlayan kimyasal sinyalleri geçici olarak bloke ediyor
ve ter üretimini engelliyor.
Her bir koltuk altında 15- 20 noktaya ince bir iğne ile enjeksiyon
yoluyla uygulanıyor. Etkisi 4-12 ay kadar sürüyor. Tekrar eden
uygulamalarda etki süresi uzuyor. Bu yöntemle yanıt alınamayan seçilmiş
hastalarda son olarak cerrahi teknikler uygulanabiliyor.
Avuç içlerinin ve ayak tabanlarının aşırı terlemesinde ise ilk
seçenekler dışarıdan uygulanacak antiperspiran ilaçlar, iontoforez
yöntemi (elektrik akımı ve mineral partiküller ile ter üretiminin
yavaşlatılması) ve seçilmiş hastalarda kısa süreli ağızdan ilaç
tedavisidir. Eğer semptomlar gerilemiyorsa Botox enjeksiyonları ve son
olarak da cerrahi teknikler denenebilir.