|
BEBEKLERDE ASTIM
Şüphesiz ki çocuklarımızı her türlü hastalıktan korumak isteriz,ama bazen isminden bile çekindiğimiz hastalıklar onlarda zaman geçtikçe daha sık görülmekte.Bu hastalıkların başında Bronşial Astım dediğimiz hastalık ilk sırada gelmektedir.
Bebeklerde ve Çocuklarda Astım Nedir, Korunma Yolları ve Astım Tedavisi
Astım, solunum yollarının ataklar halinde gelen tıkanmaları ile kendini gösteren kronik bir hastalığıdır. Astımda solunum yollarının şişmesi ve tıkaçların oluşması sonucu havanın akciğerlere girip çıkması engellenir. Hastalar ataklar arasında kendilerini iyi hissederler. Ataklar sırasında öksürük, göğüste sıkışma hissi, solunumda hızlanma,hırıltı ve nefes darlığı olur. Astımlı hastalar çevredeki birçok maddeye astımlı olmayanlara göre daha duyarlıdır. Bu uyarılar hastalarda hırıltı ve öksürüğe yol açar.
Bebeklerde ve Çocuklarda Astım Hastalığının Önemi
Astım çocukluk çağının en sık görülen sağlık sorunlarından biridir. Ülkemizde her 10-15 çocuktan birinde astıma benzer bulgular vardır. Kesin astım tanısı koymak kolay değildir. Erişkin ve çocuk astımı arasında hastalığın öyküsü,fizik muayene bulguları, hırıltı yapan diğer hastalıklar, astımı ağırlaştıran faktörler, kullanılacak ilaçlar ve dozları, hastalığın sonucu bakımından önemli farklar vardır.
Bebek ve Çocuklarda Görülen Astım Ailevi Etkilere Sahip midir?
Astım bazı ırsi faktörlerin ve çevre faktörlerinin etkisiyle ortaya çıkan bir hastalıktır. Ailesinde allerjik hastalık olanlarda astım görülme olasılığı daha fazladır. Bir ebeveyninde astım ve allerji öyküsü olan çocukta astım riski 3, her iki ebeveyninde astım ve allerji öyküsü olan çocukta astım riski'tır.
Çocuk ve Bebeklerde Görülen Her Astım Alerjik Olabilir mi?
Allerjenler astım atağına neden olan faktörlerden sadece biridir. Astımı olan herkesin allerjik, allerjik olan herkesin astımlı olması gerekmez. Çocuklarda astımın %80’i allerjik nedenlere bağlıdır. %20’sinde ise allerjik bir etken gösterilemez. Erişkinlerde ise allerjik bir nedenin gösterilemediği astımlı vaka oranı çok daha yüksektir.
Çocuk ve Bebeklerde Astım ve Allerjen Nedir?
Kişide astım atağını başlatan faktörlerden biri de allerjenlerdir. Evde veya dışarıda birçok allerjen astımı başlatabilir.
Bunların önemli olanları:
Polenler
Mantar sporları (küf)
Hayvan tüyleri
Ev tozu akarları
Hamamböceği
Bazı besinler: Süt, yumurta, fıstık, fındık, balık, buğday, soya gibi
Bebeklerde ve Çocuklarda Astım ve Astımı Etkileyen Çevresel Faktörler
Evet, bazı maddeler solunum yolunu tahriş ederek astım yakınmalarının başlamasına veya artmasına neden olurlar.
Bunlar:
Kuvvetli kokular ve parfüm gibi spreyler, ev temizlik malzemeleri, yemek kokuları, boya ve cila kokuları
Kömür, tebeşir tozu, pudra gibi diğer kimyasal maddeler
Hava kirliliği
Sigara dumanı
Hava ısısı, basınç, nem ve rüzgar gibi hava değişimleri
BEBEKLERDE VE ÇOCUKLARDA ASTIM HASTALIĞI TANISI
Bebeklerde ve Çocuklarda Astım Hastalığı Belirtileri
Çocuklar yakınmalarını belirtemediklerinden tanı daha çok anne ve babanın ifadesine göre konulur. Sürekli veya ataklar halinde gelen öksürük, astım için ipucu olmalıdır. Bunun dışında tekrarlayan hırıltı ve nefes darlığı astımı düşündürmelidir.
Öksürük: Astım öksürüğü kuru, inatçı ve tekrarlayıcıdır. Nöbetler halinde gelir, sıklıkla gece ve sabaha karşı başlayıp çocuğu uykudan uyandırabilir.Hırıltı: Astımın en önemli bulgularından biridir. Özellikle nefes verirken göğüsten ıslık sesine benzer bir ses duyulur. Ancak her hırıltı astım değildir. Özellikle yaşamın ilk iki yılında bebeklerde solunum yolu infeksiyonları sıktır ve hırıltılı bir seyir gösterir. Bu nedenlerle, özellikle tekrarlayan hırıltılarda astım akla getirilmelidir.Nefes darlığı: Sık nefes alma ve bebeklerde karnın, çocuklarda göğsün körük gibi inip kalkması ile kendini belli eder.
Bebeklerde ve Çocuklarda Astım Bulguları
Astımlı çocuğun muayene bulguları astım atağı dışında tamamen normal olabilir. Ancak muayenede egzema, burun tıkanıklığı, burun akıntısı ve hapşırıkla kendini belli eden allerjik nezle ve hırıltılı solunum olan çocuklarda astım akla gelmelidir.
Bebeklerde ve Çocuklarda Astımın Risk Faktörü
Astım için bilinen en önemli risk faktörü allerjilerin varlığıdır.
Bebeklerde ve Çocuklarda Astım ve Alerjiyi Tanıtıcı Özellikler
Ailede özellikle anne-baba-kardeşlerde allerjik hastalık varlığı
Çocukta özellikle egzema ve allerjik göz ve burun nezlesi gibi diğer allerjik hastalıkların bulunması
Deri testleri veya bazı kan testleri ile allerjinin saptanmasıdır.
Bebeklerde ve Çocuklarda Astım Tanısı Konurken Yapılacak Testler
Allerjinin varlığını araştırmak üzere deri testleri veya bazı kan testleri
Soluk alıp-vermeyi sağlayan akciğerlerin solunum kapasitesini değerlendirmek üzere solunum fonksiyon testlerinin yapılması
Akciğer filmi çekilmesi
Astımın başka hastalıklardan ayırıcı tanısını yapmak için kan analizleri, boğaz veya balgam kültürü, ter testi, daha ayrıntılı görüntüleme yöntemleri gibi ek testler yapılması gerekebilir.
Bebeklerde ve Çocuklarda Astım Gelişme Riski
Bazı çocuklarda astım görülme riski diğerlerine göre daha fazladır. Birinci dereceden akrabalarında astım veya allerjik nezle olan çocuklarda, bebeklikte besin allerjisi veya egzeması olan çocuklarda ilerde astım gelişme riski fazladır.
Astımlı Çocuklar ve Bebekleri Koruma Yöntemleri
Astımlı hastalar sigara ile temastan, hava kirliliğinden, grip ve soğuk algınlığından, solunum yolunu tahriş eden maddelerden ve en önemlisi allerjenlerden korunmalıdır.
Astımlı Bebek ve Çocuklarda Sigara Dumanı
Astımlıların en önemli düşmanı sigaradır. Sigaranın başka odada içilmesi, hava filtrelerinin kullanılması sigaranın verdiği zararları önlemez. Sigaranın zararlarını önlemenin tek yolu tamamen dumansız bir ortam sağlanmasıdır.
Astımlı Çocuklarda Diğer Solunum Yolu Sorunları
Bunlar arasında deodorant ve parfüm kokuları, keskin kokular ve yemek kokuları, deterjan ve boya kokuları, ani hava değişiklikleri ve özellikle katalitik sobalar sayılabilir.
Bebeklerde Astım ve Grip
Astımlı çocuklarda basit bir grip nefes darlığına yol açabilir. Bu nedenle astımlı çocuklar gribi olanlarla temastan kaçınmalıdır ve her sene Eylül-Ekim aylarında grip aşısı olmaları önerilir. Grip aşısı gribi tamamen engellemez ancak sıklığını ve şiddetini azaltabilir.
Bebeklerde Astım ve Evcil Hayvanların Beslenmesi
Astımlı çocukların bir kısmında evcil hayvanlara karşı allerji vardır. Bu hastalarda tedavinin en önemli kısmı evcil hayvanı evden tamamen uzaklaştırmak ve evcil hayvanı olanlarla da temas etmemektir. Evcil hayvanlara karşı allerji olmasa da allerji gelişme riski nedeniyle astımlı hastaların hayvan beslemesi önerilmez.
Bebeklerde Astım ve Mantar Sporlarından / Küflerinden Korunma
Mantar sporları (küf) nemli ortamlarda çok iyi yetiştiği için özellikle allerjisi olanlar nem oranını azaltmaya özen göstermelidir.
Bebeklerde Astım Rahatsızlığı ve Polenlerden Sakınma
Bazı allerjenlerden tam olarak sakınmak olası değildir. Bunların başında bitki polenleri gelir. Polen allerjisi olan hastalar da polen mevsiminde ev dışında az zaman geçirerek, evlerini kontrollü havalandırarak, pikniğe gitmeyerek kendilerini kısmen koruyabilirler.
Hamamböcekleri Bebeklerde Astıma Neden Olur mu?
Evlerimizde baş etmekte sıklıkla zorlandığımız hamamböcekleri astıma yol açan en önemli allerjenlerdir. Bu nedenle etkin mücadele gereklidir.
Bebeklerde Astım ve Ev Tozu Akarını Engelleme
Astımlı hastalarda en sık görülen allerji ev tozu akarı allerjisidir. Ev tozu akarı çıplak gözle görülmeyen, rutubetli ortamlarda halılarda ve kumaş kaplı mobilyalarda yaşayan canlılardır. Ev tozu akarları ile mücadelede ortamdaki nem miktarı azaltılmaya çalışılmalıdır, çünkü bu hayvanlar nem oranının %40’tan düşük olduğu ortamlarda yaşayamazlar. Astımı olan çocukların yatak odalarına hiç halı serilmemelidir. Yatak çarşafları her hafta en az 60 derecede yıkanmalıdır. Ev tozu akarına karşı alınacak en etkin önlem yatak yorgan ve yastıkların özel plastik
kılıflarla kaplanmasıdır.
Bebeklerde ve Çocuklarda Astım Tedavisinin Amacı Nedir?
Temel amaçlar spor dahil normal yaşantının devam ettirilmesini sağlamak ve astım krizlerini önlemektir. Bu amaçlara ulaşabilmek için astım erken dönemde tanınmalı ve tedaviye erken dönemde başlanmalıdır. Astım kısa sürede gelip geçen bir hastalık değildir. Bu nedenle hastanın yakınması olmasa da düzenli doktor kontrolü gereklidir.
Bebeklerde Astım Nasıl Tedavi Edilir?
Astım tedavisinin üç ana prensibi vardır. Bunlar korunma tedavisi, ilaç tedavisi ve aşı tedavisidir.
Bebeklerde Astımdan Korunma Tedavisi Nedir?
Korunma tedavisi en basit ve en önemli tedavi şeklidir. İlaç gereksinimini de azaltır. Hastalar solunum yolunu tahriş eden maddelerden ve allerjenlerden sakınmalıdır.
Bebeklerde Astım ilaçları Nelerdir?
Astım ilaçları temel olarak iki gruptur: rahatlatıcı ilaçlar ve koruyucu ilaçlar. Rahatlatıcı ilaçlar sürekli kullanılmaz, öksürük hırıltı, nefes darlığı başlayınca verilir. Örneğin salbutamol, terbutalin, ipratropium vb bu gruptandır. Koruyucu ilaçlar ise astımın uzun süreli tedavisinde ve mutlaka düzenli olarak kullanılmalıdır. Bunlar arasında kortizonlu spreyler, montelukast, kromolin vb sayılabilir.
Bebeklerde Astım Tedavisinin Yetersizliği Nasıl Anlaşılabilir?
Hastaların sık atak geçirmesi, öksürük ve hırıltı ile uyanması, egzersizle öksürük olması, egzersiz kapasitesinde kısıtlanma olması ve rahatlatıcı ilaç gereksiniminde artış olması astım tedavisinin yetersiz olduğunu gösterir. Bu durumda tedavi şeması tekrardan gözden geçirilmelidir.
Astım Şikayetleri Alevlendiği Sırada Neler Yapılmalıdır?
Astımlı hastanın yakınmaları alevlendiğinde ilk yapılması gereken rahatlatıcı ilacını yarım saat ara ile 3 kere almak olmalıdır. Eğer yakınmalarda düzelme olmuyor ise derhal doktora başvurulmalıdır. Akut astım atağı sırasında kısa süreli olarak ağızdan kortizon verilebilir. Bunun önemli bir yan etkisi yoktur.
Bebeklerde Astım Atakları Sırasında Faydası Olmayan Uygulamalar Nelerdir?
Astım atağı sırasında yakınmalar alevlendiğinde antibiyotiklerin, allerji hap ve şuruplarının (antihistaminik),öksürük şuruplarının ve buharın yararı yoktur.
Bebeklerde Astım ilaçlarının Yan Etkileri Nelerdir?
Halk arasında sıklıkla astım ilaçlarının yan etkileri olduğundan korkulur. Önerilen doz ve sürelerde astım ilaçlarının önemli bir yan etkisi yoktur.
Bebeklerde Astım ve Astımın Aşı ile Tedavisi
Astım tedavisinde bir diğer seçenek ise aşı tedavisidir. Aşı tedavisi ancak seçilmiş bazı hastalarda düşünülmelidir. Koruyucu önlemler ve ilaç tedavisi ile yeterince düzelmeyen hastalarda aşı tedavisi düşünülebilir. Aşı uzun süreli bir tedavi şeklidir. Uygun kişiler tarafından yapılmaz ise yeterince etkili olmadığı gibi bazı yan etkileri de görülebilir. Bu nedenlerle aşı tedavisine yalnızca Allerji Uzmanları tarafından karar verilmeli, aşı tedavisi yalnızca Allerji Uzmanları tarafından başlatılmalıdır.
|
|
CİNSEL ÜRÜNLER
