ASTIM ATAKLARI

       Sık ve Tekrarlayan Astım atakları insan vücudunda zaman ilerledikçe kalıtsal sorunlar bırakabilir.

Sık olarak astım atağına yol açan etkenler şunlardır:
Ev tozu akarları,Çimen, ağaç, hububat polenleri,Küfler,Hamam böcekleri,Kedi, köpek, kuş gibi ev içersinde beslenen hayvanlar,Nezle grip gibi enfeksiyonlar,Sigara dumanı, odun, kömür dumanı, tezek yakma, parfüm, saç spreyleri, yemek ,boya kokuları gibi ağır kokular, otomobil içersindeki kokular,sis ve hava kirliliği

Psikolojik faktörler
Egzersiz
Aşırı rutubetli iklim
Hava ve mevsim şartlarında değişim
Gülme, ağlama gibi ani sık nefes alış verişini gerektiren manevralar

EV TOZU AKARLARINDAN NASIL KORUNULABİLİR?
Ev tozu akarları gözle göremediğimiz ancak iç ortamlarda milyarlarca bulunan mikroskop altında keneye benzeyen canlılardır. Bunlar en çok yatak, yastık yorgan, battaniye, halı ,perde mobilya gibi yerlerde barınır. Yüksek yerlerde akarların yaşama olasılığı çok azken özellikle rutubetli iklimlerde yaşama olasılığı çok fazladır. Örneğin Erzurum’da ev içi havadaki akar konsantrasyonları çok çok düşükken Istanbul’da akar konsantrasyonları çok fazladır.

Akar alerjisi olan hastaların korunmak için :
Yatak örtüsü, nevresim ve çarşafların haftada en az iki kez değiştirilerek 60C üzerinde bir sıcaklıkta yıkanması
Evde sık sık temizlik yapılması, tercihan temizliği başkasının yapması, kendiniz yapıyorsanız maske kullanmanız
Evin sık sık havalandırılması,
Yatak odasında halı varsa kaldırılması
Kumaş döşeli eşyalar yerine deri, suni deri, ahşap ve plastikten yapılmış olanlar tercih edilmesi
Evde peluş oyuncak barındırmamak
Yatak ve yastıkların akarları geçirmeyen özel bir kılıf ile kaplanması
Akarları öldüren özel kimyasal solüsyonlarla temizlik yapılması
Özellikle HEPA filtre içeren hava temizleme cihazlarının kullanılması gibi önlemlerin alınması uzun vadede alerjik şikayetlerin kontrolü açısından faydalı olabilir.

POLENLERDEN NASIL KORUNULABİLİR?
Polen sezonu( nisan-mayıs-haziran) gerekli olmadıkça dışarıda dolaşmamalı, pikniğe gidilmemelidir.
Ev ve arabalarda polenleri tutan hava filtreleri, hava temizleme cihazları kullanılabilir
Polenin yoğun olduğu günlerde dış ortamda maske ve gözlük takılabilir
Polenlerin yoğun olduğu dönemlerde kapı ve pencereler kapalı tutulmalıdır
Evdeki pencerelerin ince örgülü telle kapatılması yarar sağlayabilir
Polen sezonu boyunca alerjiye karşı koruyucu antialerjik ilaçlar alınmalıdır

KÜF MANTARLARINDAN NASIL KORUNABİLİRİZ
Evde nemli rutubetli duvarlar varsa tamirini yaptırın
Evde havalandırmayı artırın
Küflü malzemeleri atın, küflü yerleri çamaşır suyu ile silin

HAMAM BÖCEKLERİ
Evde bulunan kalorifer böceği veya hamam böceği dediğimiz böceklerin son yıllarda astımlılarda şikâyetleri arttırdığı ortaya konmuştur.

Korunma için:
Böcek giriş yerleri yok edilmeli
Böcek ilacı ile ilaçlama, ardından yoğun temizlik yapılmalı
Açıkta çöp, gereksiz eşya, yiyecek bırakılmamalı, mutfak temizliğine özen gösterilmelidir.

EV HAYVANLARINDAN KORUNMA
Allerjik kişinin evine mümkünse ev hayvanı alınmamalı
Eğer evde hayvan varsa mümkünse uzaklaştırılmalı
Evdeki hayvan uzaklaştırılamıyorsa HEPA filtreli bir hava temizleme cihazı yararlı olabilir
Yakın temasta maske takılabilir
Hayvanın tüyleri allerjenlerin miktarını azalatabilecek özel bir şampuanla haftada bir yıkanabilir.

ENFEKSİYONLARDAN KORUNMA
Astımlılarda en çok tetiği çeken faktör enfeksiyonlardır. Korunma için:
Her sene sonbahar aylarında mutlaka grip aşısı yaptırın
Gribi olan kişi ile yakın temas kurmayın
Kış ayları boyunca vücut direncini arttırıcı vitaminler ve antioksidanlar içeren meyve ve sebzeleri bol miktarda tüketin, gerekirse vitamin takviyesi alın.
Özellikle merkezi havalandırması olan işyerlerinde çalışanların havalandırmadan gelebilecek enfeksiyon etkenlerine karşı koruyucu olarak hava temizleme cihazı kullanması önerilebilir.
Astımlı hastalarda sık görülen sinüzit hastalığına karşı dikkatli olun. Islak saçla dışarıya çıkmayın. Sinüzit belirtileri varsa (burun tıkanıklığı, koyu renkli geniz akıntısı, öksürük balgam) doktor önerisi ile uzun süreli 15-20 gün antibiyotik kullanmanız gerekebilir.
Enfeksiyon döneminde astım ilaçlarınızın dozunu arttırmanız gerekebilir

ZARARLI ETKENLERDEN KORUNMA
Sigara içilen ortamda bulunmayın
Hava kirliliğinin, sisin yoğun olduğu havalarda dışarıya çıkmayın
Saç spreyi, parfüm deodorant kullanmayın, yakınlarınızı da sizin iyiliğiniz açısından kullanmamaları açısından ikna edin,
Isınmak için odun, kömür sobasından kaçının

PSİKOLOJİK KORUNMA
Astımda kontrolü güçleştiren en önemli faktörlerden biridir. Psikolojik sorunlar astım atağını tetikleyebilir ve astım tedavisine uyumu güçleştirebilir.
Rahatlatıcı, gevşetici nefes alma teknikleri, meditasyon gibi teknikleri öğrenin ve uygulayın
Sürekli pozitif düşünmeye çalışın. Gerekirse bu konuda gerekli kitap okuma, kurs gibi eğitimsel faaliyetlerde bulunun
Doktorunuz gerek görüyorsa sizi psikolojik yönden destekleyecek bir ilaç kullanın

EGZERSİZ
Astımlı hastaların büyük bir kısmında egzersiz sonrası nefes darlığı şikâyetleri ortaya çıkmaktadır. Korunmak için:
Özellikle soğuk kuru havalarda egzersiz yapmaktan kaçının
Kirli, sisli havalarda egzersiz yapmaktan kaçının
Egzersiz öncesi kısa sprintlerle ısınma hareketleri yapın
Gerekiyorsa egzersiz öncesi rahatlatıcı ilacınızı alın

IKLİM
İklim astımı olumlu veya olumsuz etkileyebilir.
Özellikle rutubetli iklime sahip yerlerde yaşayan astımlılarda şikâyetlerde artma mevcuttur. Örneğin birçok hastanın astımı rutubetin fazla ve hava kirliliğinin yoğun olduğu bir yer olan İstanbul’da fazlalaşmaktadır. Bu amaçla mümkün olduğunca ılıman iklime sahip yerlerde yaşanması önerilmektedir.

MESLEKİ FAKTÖRLER
Mesleki astım en sık rastlanan meslek hastalıklarından biridir. Eğer şikâyetler belli bir işyerine girdikten sonra ortaya çıkıyor ve kesin iş ile ilişki kurulabiliyorsa mesleki astım tanısı konabilir. Eğer var olan astım bir işyerine girdikten sonra artıyorsa buna işle artan astım denir.

Korunma için:
İşten uzaklaştırma, yer değiştirme
Meslek seçerken riskli mesleklerden uzak durma (ör: fırın, berber, oto boyacılığı, mobilya imalatı, deterjan fabrikası,ilaç imalatı vs.