Mantar Hastalığı

 Mantar Hastalığı hakkında bilgiler.

Çok eski çağlardan beri en sık görülen deri enfeksiyonları mantarlardır. Mantar hastalığı hakkında detaylı bilgi edinmek için aşağıdaki makalemize göz atabilirsiniz.

Tinea pedis adı verilen ayak mantarı genellikle ayak parmak aralarını tutar. Ayak parmak aralarında beyazlaşma,deride soyulma ve kaşıntı olabilir. Daha ilerlemiş vakalarda enfeksiyon ayak  tabanında soyulma, kalınlaşma ya da su toplaması şeklinde görülebilir. Ayak mantarlarına dermatofit ya da kandida denilen maya mantarı sebep olabilir. Hasta iyi sorgulanırsa benzer yakınmaların ailenin diğer fertlerindede olduğu görülebilir. Genellikle insandan insana aynı terlik, çorap, ayakkabının giyilmesi ile, hamamlar ya da havuz gibi mekanlardan ya da askerlik süresinde uzun süre bot giyimi sırasında oluşabilir. Ayak parmak araları mantarların sevdiği nemli bir ortam oluşturduğundan mantarın insanlarda en sık görüldüğü bölgedir.

Tinea korporis, mantarın vücutta herhangi bir alanı tuttuğunda verilen isimidir. Genellikle dermatofitlerle oluşur. Vücutta mantar bir alandan kızarıklık,pullanma kaşıntı yakınmasıyla başlayıp çevreye doğru bir halka şeklinde yayılır. Mantar çevreye doğru yayılırken iç bölgesi iyileşme gösterir. Vücutta her bölge etkilenebilir. En sık kasıklar ve eller tutulur. Erkeklerde en fazla kasık, kadınlarda ise nemli bir bölge oluşturan göğüs altlarında görülmektedir. Kadınlarda göğüs altları ve çocuklarda bez bölgesinde kandida dediğimiz maya mantarı sıklıkla etkendir. Kasık bölgesi ıslak mayo yada sık değiştirilmeyen iç çamaşırları nedeniyle mantara müsait bir ortam oluşturabilir. Ellere genellikle ayaklarda bulunan mantar enfeksiyonu ayakların kaşınması sırasında bulaşabilir. Ayrıca vücuttaki tüm bölgelere özellikle el, kol, bacak gibi alanlara enfeksiyon çevrede bulunan ya da beslenen kedi,köpek,inek ..gibi hayvanlardan da bulaşabilmektedir.

Tinea kapitis denen kafa derisi yada saçları tutan mantar enfeksiyonu özellikle çocuklarda görülür. İnsandan insana bulaşan tiplerinde genellikle saçların döküldüğü bir alan ve bu alanda hafif kızarıklık, pullanma oluşur. Saçlar çabuk ele gelir ve kısa sürede saçsız bir alan oluşur. Hayvanlardan bulaşan tinea kapitiste iltihaplanma çok fazladır. Kızarıklık belirgindir, cerahat dediğimiz pülü alanlar ve yer yer saç dökülmesinin olduğu alanlar göze çarpar. Sosyo-ekonomik düzeyin düşük olduğu, kalabalık ailelerde ve temizlik şartlarına dikkat edilmeyen çevrelerde daha sık görülür.

Onikomikoz mantarın tırnağı tuttuğunda aldığı isimdir. Tırnak tutulumu kandida ya da dermatofit dediğimiz mantar türleriyle oluşur. Özellikle ayak tırnaklarında birinde yada hepsinde tırnak altında kalınlaşma, renk değişimi ya da çürük ağaç gibi tırnakta çabuk kopmalar olabilir. El tırnakları daha az oranda tutulur. Ayak tırnaklarının tutulumu genellikle ayak mantarına eşlik eder. Bu enfeksiyonda da başkasının kullandığı terlik, ayakkabı ya da hamam, havuz,askerlik gibi ortamlar ya da çıplak ayakla dolaşma suçlanabilir.

Tinea versicolor dediğimiz bir mantar enfeksiyonundan da burada bahsetmek uygun olacaktır. Aslında bu enfeksiyon şu ana kadar sayılan enfeksiyonlardan farklı olarak bulaşıcılık özelliği olmasada oldukça sık görülmektedir. Tinea versicolor, malessezia furfur denilen bir maya mantarıyla oluşur ve özellikle gövde, boyun, kollar gibi alanlarda hipo- ya da hiperpigmente dediğimiz açık ya da koyu renkli lekeler şeklinde görülür. Genellikle yaz aylarında aşırı sıcakların ve terlemenin olduğu zamanlarda başlayıp kışında devam edebilir. Kaşıntı azdır.Vücutta yayılma gösterse bile başka kişilere bulaşmaz. Hemen hemen herkeste normal deride yaşayabilen bu mantar uygun şartlarda sadece bazı kişilerde enfeksiyon oluşturur. Tedaviyle geçmesine karşın aynı kişide tekrar aynı şartlar (terleme- sıcak) oluştuğunda nüks edebilir. Bulaşıcı olmamakla beraber ailede birden fazla kişide görülmesi bu mantarın çoğalması ve hastalık oluşturmasına yatkın ortamın genetik olarak oluşmakta olduğunu düşündürebilir.

Mantar enfeksiyonlarının tedavisi özellikle yeni çıkan ilaçların sayesinde % 90-100’ lere kadar yükselmiştir. Ayak parmak araları ya da vücutta küçük alanları tutan mantar enfeksiyonlarında topikal dediğimiz haricen sürülecek kremler yeterli olurken, saçlı deriyi, tırnağı ya da çok geniş alanları tutan mantar enfeksiyonlarında tedavi oral yollu olmalıdır. Ayrıca daha önceden krem denenmiş ve bir sonuç alınamamış hastalarda da tedavi oral yollu olmalıdır. En geç tedaviye cevap veren ayak tırnak mantarıdır. Oral yoldan verilen ilaç tırnak yatağından tırnağa geçer, tedavi 3-4 ay sürer, tırnak uzadıkça alttan yeni tırnak gelir enfeksiyonlu tırnak kesilerek biter. Yaşlı hastalarda, şeker hastalığı olanlarda, dolaşım bozukluğu bulunan kişilerde tedavi süresi uzayabilir. Tedaviden ziyade korunma yöntemlerine dikkat etmek daha faydalıdır. Yaz aylarında mantar enfeksiyonu görülme oranları artmaktadır. Mantarlar nemli ve sıcak bölgeleri sevdiklerinden ayak parmak araları, bayanların göğüs altı bölgeleri ve kasıklar  yaz aylarında uygun ortamlar oluştururlar. Islak mayo, havuza girmek, çıplak ayakla dolaşmak yaz aylarında enfeksiyon sıklığını arttırmaktadır. İyi bir temizlik, kalabalık alanlarda sadece kendi giysilerinizi kullanmaya dikkat etmek, özellikle abdest alanlarda ayak parmak aralarının iyi kurulanması, kedi, köpek gibi çevrede bulunan hayvanlarda kaşıntı görülürse uzak durmak ya da hayvanları veterinere götürmek yapılması gerekenlerdir. Şeker hastaları ya da bacaklarda dolaşım bozukluğu olan kişilerin ayak ve tırnak mantarlarının tedavi edilmesi ilerde çıkacak daha büyük sorunların önlenmesi açısından önerilir.


Mantar hastalığını tedavi edici bitkisel ürünlerimizi sitemizden bulabilmek için tıklayınız.