Prostat muayenesi rektal tuşe ile yapılır. Rektumdan yapılan muayenede prostat kenarları düzensiz ve noduler olarak ele gelir.
Prostate Specific Antigen (PSA) testinin bulunmasi ile prostat kanserii
tanisinda yeni bir çag açilmistir. Bu test ile
kanseri henüz bulgu
vermedigi çok erken asamalarda dahi taninabilmektedir.
Prostate Specific Antigen (PSA) prostat bezi tarafindan yapilan ve semen
sivisinin yapisinda olan küçük bir protein molekülüdür. Bu molekül
normalde kanda ya hiç bulunmaz veya çok düsük seviyelerde bulunur. Ancak
prostat kanserilerinde PSA nin kan düzeyleri çok yükselir. Bazı
kanseri
dışı durumlarda da PSA da yükselmeler görülürse de bunlar küçük
düzeylerde ve geçici yükselmelerdir. Bu durumları ayırt edebilmek için
PSA dayükselme saptayan doktor tekrar test isteyebilir. 4-10 ng/ml
arasında çıkan ortadüzeydeki PSA seviyeleri üroloji konsultasyonu
gerektirir. 10 ng/ml üzerindekiseviyelerde ise ürolojist tarafından
biopsi konusunda değerlendirilmelidir.
Prostat kanserilerinin % 5-10 kadarında PSA yükselmeyebilir. Bu sebeple
rektal muayene ve PSA tanıda tamamlayıcı rol oynar. Sadece biri yeterli
olamaz.Bu yöntemlerden herhangi birinde prostat kanserii şüphesi olursa
Ürolog Doktorunuz biopsi isteyebilir. Biopside ultrason eşliğinde
rektumdan prostata bir cins iğne ile girilerek mikroskop ta incelenmek
üzere parça alınır.
kanseri tanısı konulursa kanseriin ilerleme derecesi
Gleason Score ile evrelendirilir.Bu skala doktorunuzu hastalığın
gidişi, tedavisive ne kadar yayıldığı hakkında bilgilendirir. 10 en
yüksek evredir ve hastalığın kötü olduğunu gösterir.PSA düzeyindeki
yüksekliklerde hastalığın evresi hakkında fikir verebilir. Genellikle 6
ve üstü Gleason scoru ve 20-30 ng/ml PSA seviyesi kanseriin prostat bezi
dışınada yayıldığını gösterir.
kanseri aynı zamanda klinik evrelemeye de tabi tutulur. Klinik
evrelemede çeşitliyöntemler kullanılır. En çok kullanılan T1-T4
evrelemesinde:
•T1-T2 de
kanseri prostat bezinde sınırlı kalmıştır.
•T3 de yakın dokulara da metastaz (yayılım)yapmıştır.
•T4 de ise uzak organlara da yayılım vardır.
Eski ancak hala kullanılan bir sistem de ise:
•Evre A ve B de
kanseri prostat bezinde sınırlı kalmıştır.
•EvreC de yakın dokulara da metastaz (yayılım) yapmıştır.
•Evre D de ise kemik gibi uzak organlara da metastaz yapmıştır.
Doktor bunlardan başka uzak metastazları da araştırmak için kemik taramaları,röntgen, MR, BT gibi tetkikler isteyebilir.