Menopozda Kullanılan İlaçlar

Menopozda Kullanılan İlaçlar hakkında genel bilgiler;

Menopozda kullanılan ilaçlar nelerdir, bu ilaçların kullanım süreleri ve yan etkileri nelerdir, Bu hakkında merak ettikleriniz bu makalemizde yer almaktadır... Konu hakkında merak ettiklerinize sayfamız üzerinden ulaşabilir bilgi alabilirsiniz..  

Sitemizde bulunan MENOPOZ tedavisinde etkili olan %100 bitkisel ürünlerimizi görmek ve bilgi almak için tıklayınız....  

Menopozda tedavi standart değildir. Tamamen semptomların şiddetine ve hastaya göre bireyselleştirilerek uygulanır.
Konular

    Postmenopozal olgulara yaklaşım

    Hormon replasman tedavisinde kullanılan protokoller ve ilaçlar

    Osteoporoz proflaksisi ve tedavisinde kullanılan ilaçlar

    HRT ile ilişkili maligniteler ve diğer hastalıklar

Tanım

    Menopoz Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) tanımına göre “ over aktivitesinin yitirilmesi sonucunda menstruasyonun kalıcı olarak sonlanması ” dır.

    Menopoz bu dönemde 1 yıl adet görülmemesi durumunda retrospektif olarak konulan bir tanıdır.

Menopozda Hormonlar
Menopozda Semptomlar

    Ateş basması

    Terleme

    Uyku problemleri

    Duygu durum bozuklukları

    (Depresyon, sinirlilik, agresiflik, anksiyete...)

    Libidoda azalma

    Vajinal kuruluk, Disparoni

    İdrar yapmada güçlük, poliüri

    POSTMENOPOZAL OLGULARA YAKLAŞIM

Menopozda Tedavi Vazomotor ve Ürogenital Semptomların Tedavisi Osteoporoz Önlenmesi veya Tedavisi
Hafif Orta-Şiddetli Öneriler HRT veya Alternatif İlaçlar Vazomotor Semptomlar
Vazomotor ve Ürogenital Semptomlar Östrojenler Progestagenler veya Alternatif İlaçlar
Osteoporoz Hormon Tedavisi Bifosfonatlar SERM’s Kalsitonin Vit-D ve anologları Kalsiyum Strontium ranelate Paratiroid hormon Florid tuzları
HRT Endikasyonları

    HRT için başlıca 2 endikasyon vardır:

    Vazomotor semptomların tedavisi

    Genitoüriner semptomların tedavisi

    Şu an itibariyle vazomotor ve genitoüriner semptomların tedavisi için HRT kadar etkin bir tedavi mevcut değildir.

*

    HRT için başlıca endikasyon orta ve şiddetli derecede sıcak basmalarıdır.

* NAMS October 2004 Position Statement

    HRT sadece genitoüriner semptomların tedavisi için kullanılacaksa bu durumda genellikle lokal tedavi önerilir.

* NAMS October 2004 Position Statement
HRT ve Osteoporoz

    HRT vertebral, nonvertebral ve kalça fraktürlerinin önlenmesinde etkindir.

    Vazomotor semptomları olan erken menopozal kadınlarda tercih edilebilir.

    HRT vazomotor semptomların olmadığı kadınlarda sadece osteoporozu önlemek amacıyla kullanılmamalıdır.

*
HRT’nin Kesin Kontrendikasyonları

    Meme kanseri

    Malign melanom

    KC tümörü ve fonksiyon bozukluğu

    DVT yada VTE akut dönemi

    Myokard enfarktüsünün akut dönemi

    SVO sonrası akut dönemde

    Tanı konulmamış vajinal kanamalar

    Tedavi edilmemiş endometrial hiperplazi

HRT’nin Rölatif Kontrendikasyonları

    Migren

    Konvülzif hastalıklar

    Hepatik Porfiri

    Endometriozis

    Büyük leiomyoma uteri

    Familyal hiperlipidemi

    MI öyküsü

    Serebrovasküler olay öyküsü

    DVT yada VTE öyküsü

    HORMON REPLASMAN TEDAVİSİNDE KULLANILAN İLAÇLAR VE TEDAVİ PROTOKOLLERİ

Östrojenler

    DOĞAL ÖSTROJENLER

    17 B-Östradiol, Mikronize östradiol, Östradiol valerat, Östriol, Konjuge östrojenler, Konjuge equine östrojenler

    SENTETİK ÖSTROJENLER

    Etinil östradiol

Östrojenler

    ORAL ÖSTROJENLER

    PARENTERAL ÖSTROJENLER

    TTS (flaster), Perkutan jeller, Vajinal krem tablet ve halkalar, İmplantlar, İntranazal spreyler

Progestagenler

    PREGNAN GRUBU

    MPA Klormadion asetat

    Megestrol asetat Siproteron asetat

    ESTRAN GRUBU

    Noretindron Noretinodrel

    Noretindron asetat (NETA) Etinodiol asetat

    GONAN GRUBU

    Levonorgestrel Norgestimate

    Desogestrel Gestodene

Drospirenon

    17-alfa-spirolakton’dan türetilmiş bir gestagendir.

    Diğer gestagenlerden farklı olarak

    antimineralokortikoid ve antiandrojenik etkinlik gösterir.

    Kan basıncı yükselmesi, kilo alımı, meme hassasiyeti, androjenik yan etkiler daha az görülür.

    TG ve LDL’yi azaltır. HDL’yi artırır.

        Angeliq tb ® : 1 mg Estradiol + 2 mg Drospirenon

Dienogest

    Kuvvetli progestasyonel

    Antiandrojenik

    Antiproliferatif

    Endometrium ve meme dokusu üzerinde antiproliferatif ve antikanserojen olduğunu gösteren çalışmalar vardır.

        Climodien tb ® : 2 mg Estradiol + 2 mg Dienogest

Progestagenler

    ORAL PROGESTAGENLER

    PARENTERAL PROGESTAGENLER

    TTS (flaster), RİA, Vajinal preparatlar

Transdermal HRT’nin Tercih Edilebileceği Durumlar

    Hipertrigliseridemi

    Hipertansiyon

    Tip II DM

    Kolelitiazis

    Venöz tromboemboli riski olan olgularda

    Yaygın varisleri olan olgularda

    MI ve SVO öyküsü olanlarda

HRT’de Kullanılan Protokoller

    ÖSTROJEN + PROGESTERON

        Siklik (kesintili-ardışık) tedavi protokolü

        Kontinü (kesintisiz) tedavi protokolü

    SADECE ÖSTROJEN

Siklik (Kesintili-Ardışık) Tedavi Protokolü

    Genel likle prematür menopoz ve perimenopozal dönemdeki hastalarda kull anılır.

    İlaç kullan ı m ı sı ras ı nda hasta düzenli adet görür.

        Climen tb ®

        Trisequens tb ®

        Divina tb ®

Kontinü (Kesintisiz) Tedavi Protokolü

    Postmenopozal dönemde kullanılır ve tedavi sırasında hasta adet görmez.

        Angeliq tb ® : 1 mg Estradiol + 2 mg Drospirenon

        Climodien tb ® : 2 mg Estradiol + 2 mg Dienogest

        Activelle tb ® : 1 mg Estradiol + 0.5 mg NETA

        Kliogest tb ® : 2 mg Estradiol + 1 mg NETA

        Estracombi-TTS ® :0.05 mg Estradiol + 0.25 mg NETA

    Tedaviye progesteron eklenmesinin başlıca amacı endometriumu karşılanmamış östrojen etkisinden korumaktır.

    Histerektomize hastalara progesteron tedavisi verilmemelidir.

* NAMS October 2004 Position Statement
Histerektomize Hastalarda Tedavi

    Histerektomize hastalarda vazomotor semptomlar ı n tedavisinde sadece östrojen içeren preparatlar kullan ı l ı r.

        Estrofem tb ®

        Climara TTS flaster ®

        Estraderm TTS flaster ®

        Estreva transdermal jel ®

Histerektomize Olduğu Halde Progestin Eklenmesi Gerekli Durumlar

    Endometriozis öyküsü olanlar

    Evre 1-2 endometrium kanseri nedeniyle opere olan hastalar

    Overin endometrioid tümörleri

    Supraservikal histerektomi geçirenler

Adrojenler

    Tedaviye adrojen eklenmesinin faydaları başlıca psikolojik iyilik hali ve seksüel aktivasyonda artışın sağlanmasıdır.

    Libido kaybı olanlarda mikronize testosteron veya mikronize DHEA tedaviye eklenebilir.

HRT ile Oluşabilecek Yan Etkiler

    ÖSTROJENE BAĞLI YAN ETKİLER

    PROGESTERONA BAĞLI YAN ETKİLER

Östrojene Bağlı Yan Etkiler

    Bulantı

    Kusma

    Şişkinlik

    Kilo alma

    Su retansiyonu

    Kramplar

    Meme uçlarında hassasiyet

    Kolelitiazis

Progesterona Bağlı Yan Etkiler

    Yorgunluk

    Disfori

    Akne

    Sebore

    İştah artması

    Kilo alma

    Libido azalması

    Memede hassasiyet

Sıcak Basmaları İçin Alternatif İlaçlar

    Tibolon (Livial tb ® )

    Actea racemosa yumru kökleri (Klimadynon tb ® )

    Karay ı lan otu ( Black Cohosh)

    Progestinler (MPA, Megestrol)

    Fitoöstrojenler

    Belladon-Ergotamin-Fenobarbital

    (Bellergal draje ® )

    Veraliprit

    Metildopa

    SSRI’s

    V i t E 800u/d

    Vit C 1200mg/d

Tibolone

    Östrojenik, progestajenik ve androjenik etkileri olan bir 19-Nortesteron türevidir.

    Vazomotor ve genitoüriner semptomlarda faydalıdır.

    Kemik rezorpsiyonunu önler.

    Libidoyu arttırır. Vajinal atrofi ve disparoniyi azaltır.

        Livial tb ® : 2.5 mg tibolone

Tibolone

    Milyon Kadın Çalışmasında

    İlk 3 yılda tibolonun endometrial kanser yapma riski 1.15 iken 3 yıldan fazla kullanımda 2.03 olarak bildirilmiştir.

    Meme kanseri riskini de arttırdığı bildirilmiştir. (RR:1.45)

    Bu yüzden tibolonun uzun süreli kullanımında dikkatli olunmalıdır.

Fitoöstrojenler

    Bitkilerde bulunan hem östrojenik hem antiöstrojenik etki gösteren doğal bileşiklerdir.

    Klimakterik semptomları azaltırlar. Osteoporoz ve KVH gelişimini önlerler.

    Soya fasulyesi, baklagiller, susam, çay fitoöstrojenlerden zengin besinlerdir.

    OSTEOPOROZ PROFLAKSİSİ VE TEDAVİSİNDE KULLANILAN İLAÇLAR

BMD

    BMD ile kemiğin birim alanına düşen kemik dansitesi ölçülür. (g/cm2)

    Hastanın ölçülen BMD değerinin genç erişkinin standart deviasyonuna bölünmesi ile T-SKORU hesaplanır.

Postmenopozal Kadınlarda Osteoporoz Risk Faktörleri

    Sigara

    Alkol

    Zayıf vücut yapısı

    Kalsiyumdan fakir beslenme

    Fiziksel inaktivite

    İlaç kullanımı

    Antiepileptikler, antikoagülanlar, steroidler

T-SKORU Kalsiyum ve D-Vitamini Antirezorptif ajanlar -/+ HRT OSTEOPOROZ T< -2.5 Kalsiyum ve D-Vitamini -/+ HRT -/+ Antirezorptif ajanlar OSTEOPENİ -1< T > -2.5 Risk faktörleri kaldırılır Kalsiyum alımı ve egzersiz önerilir NORMAL T > -1
Osteoporozda Kullanılan İlaçlar

    Bifosfonatlar (Alendronate, Risedronate...)

    SERM (Raloxifen)

    Kalsitonin

    Vit-D ve analogları

    Kalsiyum

    Strontium ranelate

    Paratiroid hormon

    Florid tuzları

Bifosfonatlar

    Etidronate, Alendronate, Risedronate, Tiludronate, Clodronate, İbandronate..

    Osteoklastik aktiviteyi inhibe ederek kemik rezorpsiyonunu önlerler.

    Vertebral ve nonvertebral kemikler üzerinde etkilidir.

SERM Selektif Östrojen Reseptör Modülatörleri

    SERM’ler östrojen reseptörlerine bazı dokularda agonistik bazı dokularda antagonistik etki gösteren steroid yapısında olmayan bileşiklerdir.

    SERM grubu ilaçlardan sadece raloxifen menopozda kullanılır.

Raloxifen

    Kemik ve lipid metabolizmasında östrojen agonisti etki gösterir.

    Meme ve endometrium üzerinde östrojen antagonisti etki gösterir.

    Vertebral fraktür önlenmesinde etkindir .

    Nonvertebral fraktürlerde etkisi gösterilememi ş tir.

    Yan etkileri arasında sıcak basması ve tromboembolik olaylar vardır.

        Evista tb ® : 60 mg Raloxifen

Raloxifen

    MORE ve CORE çalışmalarında invazif meme kanseri riskini %66 , ER (+) invazif meme kanseri riskini %76 oranında azalttığı izlenmişir.

Meme Kanseri
Raloxifen

    Raloxifen ile venöz tromboemboli riskinin yakla şı k 2 kat artt ığı izlenmi ş tir.

    VTÖ öyküsü olanlarda kontrendikedir.

VTE
Kalsitonin

    Kemik rezorpsiyonunu osteoklastik aktiviteyi inhibe ederek önler.

    Analjezik etkisi de vardır.

    B-Endorfin düzeyini arttırdığı saptanmıştır.

    Özellikle ostoporoza ağrının eşlik ettiği kadınlarda tercih edilir.

    Vertebral fraktürlerin önlenmesinde etkindir. Nonvertebral fraktürlerde etkisi yoktur.

    B ifosfonatlardan özellikle alendronat ve risedronat osteoporozu olan ve yüksek fraktür riski olan olgularda

    ilk tedavi seçene ğ i olabilir.

    Hem vertebral hem non-vertebral

    etkilidir.

*

    Raloxifen hiperlipidemisi olan veya meme kanseri riski taşıyan hastalarda osteoporozun önlenmesi ve tedavisinde iyi bir seçenektir.

*

    K alsitonin akut vertebral fraktür a ğ r ı s ı n ı n azalt ı lmas ı nda iyi bir seçenektir.

*

    Bifosfonatlar ve Raloxifen proflaksi ve tedavi için onaylanmıştır.

    Kalsitonin sadece tedavi için onaylanmıştır.

*
Vitamin D

    D Vitamini barsaktan kalsiyum emilimini arttırır. Kalsiyum absorbsiyonunun artışı parathormon salınımı azaltır ve dolaylı olarak kemik rezorpsiyonu azalır.

    Tek başına osteoporozu önleyici değildir. Multivitamin ve kalsiyum ile kombine olarak kullanılır.

Kalsiyum

    Postmenopozal kadınlarda önerilen günlük kalsiyum miktarı:

        Östrojen tedavisi alanlar: 1000 mg

        Östrojen tedavisi almayanlar: 1500 mg

        65 yaş üstünde: 1500 mg

    Nefrolitiazis ve sarcoidozda dikkatli kullan ı lmal ı d ı r.

Strontium ranelate

    Diğer antirezorptif ajanlardan farklı olarak osteoklastlik aktiviteyi inhibe ederken aynı zamanda osteoblastik aktiviteyi arttırır.

    Kemik mikroarkitektürünü de düzelterek kemik kuvvetinde artışa neden olur.

        Protelos granül ® : 2.5 mg Strontium ranelate

Paratiroid Hormon

    Dü ş ük doz ve aral ı kl ı uygulanan PTH lomber vertebra ve kalça kemik mineral yo ğ unlu ğ unu art ı r ı r.

    Vertebral ve nonvertebral etkilidir.

    Osteoporotik ve omurga k ı r ığı olan hastalarda kullan ı labilir. Osteopenik hastalarda önerilmez.

Floridler

    Osteoblastik aktiviteyi arttırarak kemik formasyonunun hızını arttırırlar. Ancak yeni oluşan kemik hidroksiapetit kristalleri yerine floroapetit kristalleri içerir. Kemiğin kalitesi yetersizdir.

    Floridlerin tek başına menopozal osteoporoz tedavisinde yeri yoktur.

Fiziksel Aktivite

    Fiziksel aktivite kas kuvvetinde ve kemik kütlesinde art ış a neden olur ve fraktür riskini azalt ı r.

    E gzersizle kas kuvvetinin art ı r ı lmas ı omurgay ı destekleyerek kompresyon fraktürlerinin olu ş umunu azaltmaktad ı r .

Osteoporo z Proflaksisi T-score > –2.5 Osteoporo z tedavisi T-score < -2.5 Kırıkların eşlik ettiği osteoporoz 50 55 60 65 70 75 80 85 Raloxifene Yaş HRT PT H V a z omotor semptomlar Bifosfonatlar

    HORMON REPLASMAN TEDAVİSİ İLE İLİŞKİLİ MALİGNİTELER VE DİĞER HASTALIKLAR

Meme Kanseri

    WHI çalışmasında EPT kolunda meme kanseri riskinde artış izlenirken (RR:1.24) , ET kolunda artış izlenmemiştir (RR:0.77).

    Milyon Kadın Çalışması’nda ise hem EPT (RR:2.0) hem de ET ile (RR:1.3) meme kanseri riskinde artış olduğu izlenmiştir.

Meme Kanseri

    Meme kanseri riski muhtemelen 5 yıldan uzun süreli HRT kullanımı ile artış gösterir.

    WHI sonuçlarına rağmen bu konu hala tartışılmaktadır ancak eldeki kanıtlar 5 yıldan az süreli yalnız östrojen kullanımının meme kanseri üzerinde çok az etkili olduğunu göstermektedir.

NAMS October 2004 Position Statement
Meme Kanseri

    HRT kullanımı ile izlenen meme kanseri risk artışı tedaviye 5 yıl ara verdikten sonra ortadan kalkar.

    Muhtemel rekürrens riskinden dolayı meme kanseri öyküsü olan hastalara HRT verilmemelidir.

EMAS 2004/2005 Position Statement
*

    HRT kullanım süresi ile ilgili günümüzdeki verilere göre bir fikir birliği yoktur. Ancak meme kanseri açısından 5 yıldan uzun süreli HRT kullanımına “kişiye özgü” değerlendirmeyle karar vermek gerekir.

Koroner Kalp Hastalığı

    HERS I , HERS II VE WHI çalışmaları HRT ile kardiyovasküler sistem açısından korunma sağlanamayacağını göstermiştir. Hatta koroner kalp hastalığı ve myokard infarktüsü riskinde artış saptanmıştır.

    Koroner kalp hastalığından primer ya da sekonder koruma amacıyla HRT (EPT veya ET) kullanılmamalıdır.

NAMS October 2004 Position Statement *
Venöz Tromboembolizm

    HRT ile VTE riski artar.

    Tromboembolik hastalıkların akut dönemlerinde HRT kullanımı kontrendikedir.

    Kendisinde yada ailesinde VTE hikayesi olan, aşırı obez, trombofilisi olan hastalara trombofilik faktörleri araştırılmadan veya antikoagülan tedavi başlanmadan HRT verilmemelidir.

    Daha önce derin ven trombozu geçirmiş hastalara oral HRT verilmemelidir.

* EMAS 2004/2005 Position Statement
Serebrovasküler Olay

    WHI çalışmasında hem ET hem de EPT alan grupta SVO riskinde artış saptanmıştır.

    Daha önce SVO geçiren olgulara HRT verilmemelidir.

EMAS 2004/2005 Position Statement
Memede Fibrokistik Hastalık

    HRT için kontrendikasyon değildir.

    Androjenik olmayan gestagenler veya antiandrojenik etkisi olan, Na ve su tutulumunu engelleyen drospirenon yada dienogest ihtiva eden düşük doz HRT tercih edilmelidir.

Over Kanseri

    Metaanalizler uzun süreli HRT kullanımının epitelyal over kanseriyle hafif de olsa ilişkili olduğunu göstermektedir.

    Over kanseri nedeniyle tedavi edilmiş hastalarda HRT kullanımı kontrendike değildir.

Myoma Uteri

    HRT kontrendike değildir.

    HRT alan olguları myom boyutları açısından izlemek gereklidir. HRT myomların büyümesini çok az etkiler.

    Sarkom riskinde artış saptanmamıştır.

Menopozda tedavi standart değildir. Tamamen semptomların şiddetine ve hastaya göre bireyselleştirilerek uygulanır.