Nafile oruç nedir?Konu hakkında bilmek istedikleriniz ve daha fazlası için aşşağıdaki makaleye bakabilirsiniz..
NÂFİLE ORUÇ
Farz ve vâcip olan oruçların dışında tutulan oruçlar nâfile oruç olarak
isimlendirilir. Daha önce namaz çeşitlerini ele alırken belirttiğimiz
gibi, nâfile, gereksiz anlamına değil, farz ve vâcip olanın dışında,
kısaca gerekenin dışında yapılan anlamına gelir. Daha fazla sevap
kazanmak maksadıyla yapıldığı için tabir câizse nâfile ibadet, bir
bakıma fazla mesai yapmaktır. Nâfile oruçların sünnet, müstehap, mendup
veya tatavvu olarak adlandırıldıkları da olur.
Nâfile oruç, mubah olan tüm günlerde tutulabilir. Ancak bazı günlerde
oruç tutmak daha faziletli görülerek bugünlerde oruç tutmak sünnet veya
mendup kabul edilmiştir. Peygamberimiz'in sıklıkla oruç tuttuğu veya
oruç tutulmasını tavsiye ettiği günler, kısaca oruç tutmanın mendup
kabul edildiği belli başlı günleri görelim.
Oruç Tutmanın Mendup Olduğu Günler
1. Şevval Orucu. Ay takviminde ramazan ayından sonraki ay, şevval
ayıdır. Şevval ayında altı gün oruç tutmak müstehaptır. Bu oruçların
bayramın hemen arkasından peş peşe tutulması daha faziletli olmakla
birlikte ay içerisinde aralıklı olarak tutmak da mümkündür. Kazâ veya
adak oruçlarının bugünlerde tutulmasıyla da aynı sevap elde edilir.
Peygamberimiz'in, ramazanı oruçla geçirip buna şevvalden altı gün ilâve
eden kişinin bütün yılı oruçlu geçirmiş olacağı yönündeki ifadesini
(Müslim, "Sıyâm", 204), "Kim iyi bir amel işlerse, kendisine bunun on
katı ecir vardır" (el-En`âm 6/160) âyetiyle birlikte değerlendiren kimi
âlimler, bire on hesabıyla, ramazan orucunun on aya, altı gün şevval
orucunun da altmış güne karşılık olduğunu ve bu suretle bütün yılın
oruçlu geçirilmiş sayılacağını söylemişlerdir.
2. Aşure Orucu. Muharrem ayının onuncu gününe "âşûrâ" denilir. Hz.
Peygamber'in bugünde devamlı olarak oruç tuttuğu rivayet edilmiştir.
Fakat sadece o günde oruç tutulması doğru görülmemiş, bunun yanında bir
önceki veya bir sonraki günün de oruçlu geçirilmesi tavsiye edilmiştir.
Bir rivayete göre Peygamberimiz Medine'ye geldiğinde yahudilerin aşure
gününde oruç tuttuklarını görünce, bu orucun anlamını yani ne için
tutulduğunu sormuştu. Yahudiler, bugünün büyük bir gün olduğunu;
Allah'ın Mûsâ'yı ve İsrâiloğulları'nı düşmanlarından bugünde
kurtardığını ve Mûsâ'nın bu sebeple bugünde oruç tuttuğunu, kendilerinin
bugünde oruç tutmalarının da bundan kaynaklandığını söyleyince,
Peygamberimiz "Ben Mûsâ'ya sizden daha yakınım" demiş ve bugünlerde oruç
tutulmasını emretmiştir (İbn Mâce, "Sıyâm", 41). Aşure orucunu Câhiliye
döneminde Araplar'ın tuttuğu ve Hz. Peygamber'in de ramazan orucunun
farz kılınmasına kadar bu orucu tutmayı emrettiği rivayetleri de vardır
(Müslim, "Sıyâm", 116). Daha sonra ramazan orucu farz kılınınca aşure
orucu bir yükümlülük olmaktan çıkarılmış, fakat aşure günü oruç
tutulması tavsiye edilmiş ve bugün oruç tutmak sünnet olarak devam
etmiştir.
3. Her Ay Üç Gün Oruç. Her aydan üç gün oruç tutmak, bunu özellikle
her ayın 13, 14 ve 15. günlerinde yapmak müstehap kabul edilmiştir.
Kamerî takvim (ay takvimi) hesabına göre bugünlere "eyyam-ı bîd" denir.
Peygamberimiz'in özellikle ayın 13, 14 ve 15. günlerinde olmak üzere her
ay üç gün oruç tutmayı tavsiye ettiği rivayeti (Müslim, "Sıyâm",
181-182) yanında Hz. Âişe'nin, Peygamberimiz'in her ay üç gün oruç
tuttuğuna dair rivayeti de bulunmaktadır.
4. Pazartesi-Perşembe Orucu. Her hafta pazartesi ve perşembe günleri
oruç tutmak da teşvik edilmiş bir nâfiledir. Peygamberimiz'in pazartesi
ve perşembe günleri oruç tuttuğu ve soruya cevaben de "İnsanların
amelleri Allah Teâlâ'ya pazartesi ve perşembe günleri arzolunur; ben
amelimin arzı sırasında oruçlu olmayı tercih ediyorum" (Ebû Dâvûd,
"Savm", 60; İbn Mâce, "Sıyâm", 42) dediği rivayet edilmektedir.
5. Zilhicce Orucu. Zilhicce ayının ilk dokuz gününde oruç tutmak
tavsiye edilmiştir. Zilhicce ayının 10. günü kurban bayramının ilk
günüdür. Peygamberimiz'in zilhiccenin ilk dokuz günü oruç tutmayı
sürdürdüğü rivayet edildiği için zilhiccenin ilk dokuz gününün, yani
kurban bayramından önceki dokuz günün oruçlu geçirilmesi müstehaptır.
Fakat sıkıntıya ve halsizliğe sebep olacağı gerekçesiyle, hacda
olanların 9. günü (arefe günü) oruç tutması mekruh görülmüştür.
Peygamberimiz arefe gününün faziletine ilişkin olarak "Arefe gününden
daha çok Allah'ın cehennem ateşinden insanları âzat ettiği bir gün
yoktur" buyurmuş, yine "Arefe günü tutulan orucun bundan önce ve sonra
birer yıllık günahları örteceği Allah'tan umulur" dediği (Müslim,
"Sıyâm", 196-197) nakledilmiştir.
6. Haram Aylarda Oruç. Haram aylar olarak anılan zilkade, zilhicce,
muharrem ve receb aylarında, perşembe, cuma ve cumartesi günleri oruç
tutmak müstehaptır.
7. Şâban Orucu. Şâban ayında oruç tutmak müstehap sayılmıştır.
Âişe vâlidemizin belirttiğine göre Peygamberimiz en çok orucu şâban
ayında tutmuş, şâban ayının tamamını oruçla geçirdiği olmuştur. Fakat,
pazartesi-perşembe veya her ay üç gün ve benzeri gibi tutulagelen mûtat
oruç dışında şâban ayının ikinci yarısında oruç tutmak bazı âlimlerce
mekruh kabul edildiği gibi, Şâfiî mezhebine göre haram sayılmıştır.
8. Dâvûd Orucu: Gün aşırı oruç tutmak yani bir gün oruç tutup
ertesi gün tutmamak, Peygamberimiz tarafından "savm-ı Dâvûd" olarak
nitelenmiş ve bu şekilde oruç tutmanın faziletli olduğu ifade
edilmiştir. Peygamberimiz bu şekildeki oruç hakkında "En faziletli oruç
Dâvûd'un tuttuğu oruçtur; o bir gün oruç tutar, bir gün tutmazdı"
demiştir. Sahâbeden Abdullah b. Amr, "Ben daha fazlasını tutabilirim"
deyince, Peygamberimiz bunun faziletli bir şekil olduğunu ve daha
fazlasını tutmaya çalışmamayı tavsiye etmiştir (Müslim, "Sıyâm",
187-192). Bu bakımdan gün aşırı oruç tutmak, en faziletli nâfile oruç
olarak değerlendirilmiştir.
Yukarıda belirtilen günlerde oruç tutmanın fazileti ve kişiye
kazandıracağı sevaplar konusunda birçok hadis rivayet edilmiştir. Oruç
tutmanın tavsiye edildiği günler incelendiğinde bunların belirlenmesinin
gelişigüzel olmayıp, belli bir periyoda göre düzenlendiği görülür. Bu
bakımdan oruç tutmanın ruhî ve bedenî yararları göz önüne alındığında
yılın belli zamanlarında oruç tutmak oldukça yararlı, tutulacak oruçları
Peygamberimiz'in önerdiği günlerde tutmak ise oldukça sevaplıdır.
Bununla birlikte, oruç tutulması haram ve mekruh olmayan günlerde kişi
kendi durumuna ve tercihine göre istediği zaman nâfile oruç tutabilir.
Ramazan ayında takviye olarak kullanacağınız %100 bitkisel ürünleri görmek için tıklayın..