Mide Zehirlenmesi
" Mide zehirlenmesi hakkında bilgiler. "
Mide zehirlenmesi hakkında bilgiler bu makalede yer almaktadır. Mide zehirlenmesi ile ilgili tüm açıklamaları bu makalede inceleyebilirsiniz...
BESİN ZEHİRLENMELERİ
Zaman zaman sindirim sistemimizle ilgili olan, bulantı, kusma, karın
ağrısı, ishal, kramp gibi birçok hastalığın belirtisi olabilecek
yakınmalar ortaya çıkar. Eğer bu yakınmalar, son 3 gün içinde bir
mikroorganizma ya da bunun zehiri bulaşmış bir besinin yenmesi sonucu
ortaya çıkıyorsa, bu hastalığa besin zehirlenmesi denir.
Besin zehirlenmesi belirli bir alanda bir çok kişiyi etkileyebilir ya da
salgınlar şeklinde görülür. Bazı durumlarda ise tek bir kişinin yediği
besin sonucu zehirlenmesiyle meydana gelir. Dünyada oldukça sık
karşılaşılan ve önemli bir sorundur. Hastalığın şiddeti zehirlenmeye
neden olan mikroorganizmanın cinsine göre değişmektedir fakat sıklıkla
hafif seyreden bir hastalıktır. Eğer besin zehirlenmesi bebeklerde ya da
yaşlılarda ortaya çıkıyorsa daha ciddi seyreder ve ölümlere yol
açabilir. Çünkü bu kişilerin vücutlarındaki sıvı miktarı yetişkin bir
bireye göre daha azdır.
BESİN ZEHİRLENMESİNE YOL AÇAN NEDENLER
Besin zehirlenmesi yapan mikroorganizmalar bakterilerdir. Bu bakteriler
en iyi oda ısısında çoğalırlar ve yaşamlarını devam ettirirler. Bu
yüzden yiyecekler hazırlanırken bunların yüksek derecede ve homojen bir
şekilde pişirilmesi gerekir. Homojen bir şekilde pişirme sağlamak için
kızartma yerine fırınlar ve özellikle mikrodalga fırınların ve düdüklü
tencerelerin kullanılması daha önemlidir.
Bu bakteriler yüksek sıcaklarda ölebileceği gibi düşük sıcaklıklarda da
çoğalmalarını gerçekleştiremezler ve besin zehirlenmesine neden
olmazlar. Bu nedenle +4'nin altındaki sıcaklıklarda besinleri saklayarak
ve gerekirse derin dondurucu kullanılarak bakteri üremesi engellenmiş
olur. Bu şekilde besinler saklanır fakat mutlaka son kullanma tarihinden
önce tüketilmesi gerekir.
Ayrıca asitli gıdalar ya da ortamlar, nem miktarının düşük olması
bakterilerin üremesini engeller. Bu yüzden çay, kahve, pastorize süt,
yoğurt, iyi pişirilmiş yiyecekler tüketilmesi oldukça güvenilir
gıdalardır.
BESİN ZEHİRLENMESİ TÜRLERİ NELERDİR?
Besin zehirlenmeleri içinde en sık görüleni stafilokok bakterilerinin
yol açtığı zehirlenmelerdir. Et, süt ve süt ürünleri, salatalarda ortaya
çıkar. Besinler alındıktan 2-3 saat sonra meydana gelir. Ortaya
çıktıktan hemen sonra kusma görülür. Vücut zehiri çabuk bir şekilde
atmaya çalışır. Ağır seyreden bir zehirlenme türü değildir. Bir kaç gün
içinde hasta normale döner. Hastaların az bir kısmında ishal görülür.
Bir başka besin zehirlenmesi ise shigella bakterilerinin yol açtığı, et,
süt, salata gibi besinlerin tüketilmesi ile ortaya çıkan zehirlenmedir.
Ortaya çıkma süresi bir-iki gündür. Bulantı, kusma, ateş, kramp
şeklinde karın ağrılarının yanında ishalde kan görülür. Hastalığın
geçmesi, zehirlenme görüldükten birkaç gün sonrasından, bir-iki haftaya
kadar devam edebilir. Salmonella bakterisinin yol açtığı zehirlenme de
bunun gibi belirtiler ile ortaya çıkar. 3-4 gün içinde geçer.
En ciddi ve ölümcül olan besin zehirlenmesi ise clostridium botilinum
bakterisinin yol açtığı zehirlenmelerdir. Çünkü bakterielr içinde en
öldürücü ve etkili zehire (botilinum toksini) sahip bakteri budur. Hatta
bu zehirin bir kaç kilogramı ile dünyadaki bütün insanların ölebileceği
bildirilmiştir. Havasız ortamlarda üremeyi sevdiği için konservelerde
en çok görülen bakterilerden biridir. Bunun dışında et, meyve, sebze
gibi bir çok besinde bulunabilir. Etkisi 2-3 güne kadar ortaya çıkar.
Sinir sisteminde felç yapar ve öldürür. Solunumu engeller.
Pirinçte görülen besin zehirlenmesi ise bacillus cereus bakterisinin yol
açtığı zehirlenmedir. Stafilokok zehirlenmesi gibi kusma ile ortaya
çıkar. Bu süre 3-5 saat kadardır.
BESİN ZEHİRLENMESİNDE RİSK FAKTÖRLERİ
Midenin asidinin azalması, bakterilerin üremesini kolaylaştıracağından
risk faktörlerinin başında gelir. Ayrıca şunu bilmek gerekir: Bütün
bakteriler vücuda zararlı değildir. Bağırsak florasını oluşturan ve
vücut için önemli olan bakteriler vardır. Gereksiz yere antibiyotik
kullanımı bu bakterileri de yok edeceğinden, doktor tavsiyesi dışında
antibiyotik kullanılmamalıdır. Mide asidini azaltan ilaçları kullanırken
de gereksiz yere almamaya özen gösterilmelidir. Bir toplulukta aynı
besini yiyen fakat ordaki herkesin zehirlenmemesinin sebebi budur.
DOKTORA NE ZAMAN BAŞVURULUR? TANI NASIL KONUR?
Eğer 2 günden fazla süren ishal varsa (kanlı ishal de olabilir), bir
günde 4-5 kez dışkılama varsa, kişinin ateşi yüksekse, karın ağrısı
varsa mutlaka doktora başvurulmalıdır. Kusma sürekli ise ve özellikle
bebeklerde ve yaşlılarda görülüyorsa sağlık kontolünden geçmek gerekir.
Doktora başvurduktan sonra alınan örneklerle laboratuvarda bakterinin
saptanması, hastanın doktora bildirdiği şikayetleri besin zehirlenmesi
tanısı konmasını sağlar. Laboratuvara gönderilen örneklerden birisi de
hastanın yediği besindir.
BESİN ZEHİRLENMESİ TEDAVİSİ
Besin zehirlenmesinin tedavisindeki temel amaç; kaybedilen sıvıyı ve
mineralleri yerine koymak ve zehirlenmeye neden olan bakteriyi yok
etmektir. Bunun için zehirlenmeye neden olan bakteri saptandıktan sonra
uygun antibiyotik tedavisi verilir. Fakat bütün besin zehirlenmelerinde
antibiyotik gerekli olmadığının bilinmesi gerekir. İshali engellemek
için ilaç verilmesi pek uygun değildir. Çünkü bağırsakta bakteri
beklerse yayılma eğilimi gösterir. Bu yüzden bir an önce dışkı yoluyla
bakterinin atılması gerekir. Sıvı kaybının yerine konması ise ağızdan ya
da parenteraldir.
BESİN ZEHİRLENMESİNDEN KORUNMAK İÇİN
Toplumumuzun sık uyguladığı yöntemlerden birisi pişmiş besini tekrar
ısıtıp yemektir. Bu yapılabilir; fakat tekrar ısıtmadan önce mutlaka
pişmiş besinin buzdolabında saklanması gerekir. Toplu yerlerde
zehirlenme nedenlerinin başında bu uygulama gelir. Tekrar ısıtırken
besinlerin 10 dakika kaynatılmasında fayda vardır.
Eğer çiğ bir besin saklanacaksa öncelikle herkesin bildiği gibi temizlik
kurallarına dikkat edilmelidir. Bunun uygulanması zehirlenmenin ortaya
çıkmasını çok büyük ölçüde önleyecektir. Saklama ortamları soğuk
olmalıdır. Alınan besinin son kullanma tarihinin geçmemesi gerekir.
Dışarıdan alınan et, süt, balık gibi besinlerin taze olmasına dikkat
edilmeli, nerede yapıldığı bilinen, kaliteli ürünler tercih edilmelidir
ki ucuz etin yahnisi durumuna düşmemek için...