|

ARI SÜTÜ ÜRETİMİ
Kraliçe arının besin maddesi olan arı sütü,işçi arıların salgı bezlerinden salgıladıkları içinde olağanüstü vitaminler bulunan ve aminoasitler taşıyan besin değeri çok yüksek dünyanın en değerli gıda maddesidir.
Arı sütü çeşitli vitaminler,amino asitler,mineral maddeler ,protein ve ız elementler bakımından çok zengin bir besin maddesidir. İşçi arıların vücutlarında oluşturdukları ve ana arıyı besledikleri koyu inek sütüne benzer bir sıvıdır.Ana arı bal da dahil olmak üzere arı sütünden başka hiçbir gıdayı yemez. Yanlızca arı sütü ile beslenir ve kardeşi olan diğer işçi arılar bir ay kadar yaşarken ana arıların ömrü beş -altı yıl sürmektedir.Ayrıça bütün gün yumurta yaparak her gün kendi ağırlığının 15 katı yumurta meydana getirmektedir.
1-Arı Sütü Üretimi:
Arı sütü 5-15 günlük işçi arıların başlarındaki bezler tarafından meydana getirilen ,yavru ve ana arıların beslenmesinde kullanılan özel bir maddedir. Bal arısı yumurtaları açılımını bu süt içersinde yapar,süt işçi ve erkek arı gözlerine üç gün müddetle konduğu halde ana arı gözlerine kapanıncaya kadar konur.
Süt üretimi ve ana arı yetiştirilmesi aynı yolla yapılır, eğer süt alınırsa o göz iptal edilmiş olur ,gelişmenin sonuna kadar beklenirse larvadan ,pupa ve nihayet ergin ana arı meydana gelir.Arı sütünün gözden alınması larva haline dönüştükten 48-72 saat sonralarına rastlar,sütün gözden rahat çıkarılması için ana arı yüksüğü 2/3 kadar kesilir bu suretle süt ,özel bir kaşıkla çıkarılır. Her gözden çıkarılan süt miktarı 50-300 mg arasında oynar. Sütün alınması ve saklanması özel ihtimam isteyen bir iştir.
2-Arı Sütün Bileşimi:
Arı sütünü ifraz etmek için genç arılar çiçek tozu yedikleri için arı sütünün bileşiminde de proteinler önemli bir yer tutar. Bilhassa amino asitlerin bir birine uygunluğu bu maddenin besin değerini arttırır.Arı sütünün bileşiminde %66 civarında rutubet %34 civarında kuru madde bulunur. Yapılan araştırmalara göre arı sütünün bileşimi şöyledir.
Arı sütü çok çabuk değişen bir madde olup havadan ,ışıktan , rutubetten ve ısıdan çok etkilenmektedir. Bu bakımdan arı sütü kapalı renkli cam veya plastik şişelerde kapalı olarak buzdolabında tutulur. Dolabın buzluk kısmında bir seneden fazla bozulmadan kalabilir. Arı sütü insan vücudu için lüzumlu bir seri vitamin ihtiva ettiği için vital bir maddedir. Vitaminlerce polen ve baldan çok zengindir.
1-Kimyasal Bileşimi :
Mineraller: Demir,mangenez,likel,kobalt,silikon,krom,altın,civa,bizmut ve arsenik gibi iz elementleri ihtiva eder.
2-Bileşimindeki Vitaminler:
3-Bileşimindeki Oligo Elementler:
Oligo elementlerin başlıcaları biliniyor. Bu elementlerin arı sütündeki fonksiyonları analizler neticesinde bulunmuştur.
Oligo elementler iki çeşittir:
Organik oligo elementler ve mineral oligo elementler. BELVEFER bu konuda yaptığı genel tespit aşağıda verilmektedir.
Antirachitik:
Vitaminler ve oligo elementler arasındaki ortaklık dolaysıyla arı sütünün bileşiminde büyük bir ilgi mevcuttur .Biyolojik yönden bu mikro organizmaların berber bulunmaları önemli bir durum meydana getiriyor. Elementler hakiki bir kokteyl vitamin teşkil ederler. Biyoloji alimleri bunu metalloidik bir netice olarak izah etmektedirler. Bu konuda doktorlar, klinik incelemelerde bunları terapetik bir değeri bulunduğunu işaret ederler. Deneyler görgüye dayanan kavramları gerçekledi ve bu sahadaki yeni çalışmalar teorik yolların doğruluğunu sağladı.
DUGAST isimli alim yaptığı arı sütünde ki analizde,bulduğu madensel maddelere ait değerler gram olarak verilmiştir.
Bu alimin tespit ettiği değerlerden görülüyor ki mevcut için lüzumlu olan madensel maddelerce zengin nispetlerde bulunmuştur. Arı sütünün bal ile mukayesesi yapılacak olursa şeker bakımından fakir, fakat gelişme için lüzumlu olan protein bakımından mukayese edilmeyecek kadar zengin durumundadır. Bunu rakamlarla ifade edersek: Balda protein %0.3 iken arı sütünde%31 gibi yüksek bir nispeti vardır.
-Arı Sütünün Fiziksel Özellikleri:
Genç arılar tarafından meydana gelen arı sütü,ilk anlarda beyaz süt görünümünü verir. Zamanla krema rengini andıracak bir renge çevrilir. Ana arı olgunlaşıp hücresini terk ettikten sonra bu madde daha fazla peltemsi elastiki bir durum alır. Taze iken hoş bir lezzete ve kokuya sahiptir. Bu ph. 2.5 ile 3 arasındadır . Özgül ağırlığı (%33 kuru vaziyette) 1.1 dir.
Bilhassa 5°C den sonra değişikliğe uğrar ve kehribar sarısı elastiki , ekşimsi bir tat almaktadır. Buzdolabında 0-5°C arasında uzun müddet bileşimindeki kıymetli maddelerden bir şey kaybetmeksizin muhafaza edilir. Endüstri için uygulanması LYOPHİLİSATİON metodu ile olmaktadır . Bunun esası -10°C vakumlu soğutmaktır.
-Arı Sütünün teşekkülü:
Bu madde kovanda iç hizmeti gören fertler tarafından meydana getirilir. İç hizmet arasının faaliyeti: henüz petek gözünden çıkmış olan genç arı ,hemen temizlikle işe başlar.Arı sütünün ham madde kaynağı :polen,su,nektar ve bal meydana getirir işçi arılar nektarı bal haline getirirler,polen tanelerini de petek hücrelerine depo ederler hektar denen tatlı şerbet ,karbon hidratlar ,madeni maddeler ,vitaminler ,enzimler ,iz elementlerce zengindir. Polen taneleri ise protein kaynağını teşkil ederler.
Yavru arıların beslenmesinde kullanılan arı sütünün oluşturulmasında işçi arılar hammaddeleri alırlar ,vücutlarında değişikliğe uğratarak tekrar hücre içine salgılarlar.
-Üretim Tekniği:
Arı sütü elde edilmesinde sırasıyla üzerinde durulması gereken noktalar:Birinci kademede ana arının yumurtlamasını temin etmek gerekir. Bunun için, üretimde kullanılmak üzere, en genç ve en mükemmel ana arı seçilir. İkinci kademede ana arının bol yumurtlaması temin edilir. Arı sütü üretimi için bir çok metot uygulanmaktadır.
Ancak ,çiftçi yönünden pratik ve başarı yüzdesi yüksek olanlar:
a-)Tabii Halde Üretim:
Ele alınacak kovan önceden keşif yemlemeye tabii tutulur. Daha sonra ana arı bir miktar işçi arıyla başka kovana tecrit edilir. 2-3 Gün sonra kovanda bir istihsal meydana gelir. Her gün kovana 1-2 adet taze yumurtalı çerçeve verilir. Her 48 saate bir bu çerçeveler sırasına göre geri alınır. Muhtelif yerlerinde yüksükler meydana gelmiştir. Bunların içi arı sütü ile doludur. Arı sütünün hücreden alınması ,tornavida şeklinde yontulmuş bir tahta aksamla yapılır.
Bu metotla üretim,mevsimine göre 20-30 gün devam eder. Önemli olan kovandaki genç arı neslinin desteklenmesidir. Bu gerçekleştirilirse bir kovandan üretim ,bahar ayında 40 gün kadar devam edebilir.
b-)Aşılama Metodu:
Yumurta nakil suretiyle gerçekleştirilir. Bunun için özel çerçeve ve hücrelere ihtiyaç vardır. Hücreler genellikle 8mm kalınlıkta,yuvarlak tahta kalıplara dökülür. Tahta mantar üzerine ,basit bir şekilde ,bir mantar sıvı balmumu ile yapıştırılır. Bu mantarlar daha sonra tahta çıtalara sıralanır. Bir çerçeveye iki sıra dizilir. Her bir sırada 10-15 adet hücre bulundurulur . Bu hücrelere günlük veya azami 18-24 saatlik yumurtalar nakledilir. Bu iş için örgü tığları veya kepçe şeklinde kıvrılmış teller kullanılır. Bu metotta da uygulanacak istihsal ve bakım şekli aynen diğerinde olduğu gibidir. Her gün yumurta aşılanır ve her 48 saatte bir istihsal yapılır. Bir ana arı hücresinden 200-250mg civarında arı sütü elde edilir. Aşılama işleminin sabahları ve rutubetli bir ortamda yapılmasında yarar vardır. Sıcaklığın 26-30°C arasında olması ,aranılan ideal şartlardandır. Üretimde mevsim ve farklı besleme şekilleri istihsale doğrudan doğruya etki etmektedir.
-Arı Sütünün Kullanılması:
Farmakolojik kontrol arı sütü maddesinin bütün aktivetisini bulamakta yardım etti. Bilhassa bilinmeyen bütün vitaminler bulunmuş ve fabrikasyon esnasında muayyen dozlar içinde kullanılmıştır. Arı sütü her şeyden önce çok yüksek bir protein kaynağıdır. Bazı ülkelerde tıbbın hizmetine girmiştir. İklimsel değişiklerin yarattığı;depresyonlarca ,yorgunluk ve halsizliklerde sinirsel ve psikolojik dengesizliklerde ,astım ve karaciğer bozukluklarında ,genel yorgunluk hallerinin izalesinde muhafakiyetle kullanılmaktadır.
Arı sütü maddesi ,ağız yoluyla alınmasıyla meydana gelen etkilerini şöyle sıralaya biliriz . Hayatın uzunluğuna hatırı sayılır şekilde tesir ettiği tespit edilmiştir. Bir diğer incelemede:Fosfor ve kalsiyum metabolizmasının karşısına arı sütünün aktif rol oynadığını ,kalsiyum fizyolojik yararlanmasının farelere verilen bu maddelerin olumlu tesirler meydana getirdiği ispat edilir.
|
|