Alışveriş Sepeti
Okuduğunuz makale ile ilgili aklınıza takılan sorular için uzman kadromuz hizmetinizde.

Sorunuzu sorun, uzman kadromuz sorunuzun cevabını hemen e-posta adresinize göndersin.
Uzmana Sor
Oruç Çeşitleri
Hastalığınız hakkında merak ettiklerinizi uzmanımıza sormak için tıklayın, hemen cevaplasın.

Hanefîler\'e göre diğer ibadetler gibi Oruç da farz, vâcip ve nâfile çeşitlerine ayrılır. Bu üçlü ayırım Hanefîler\'in, dinen yapılması gerekli olan şeyleri farz ve vâcip şeklinde iki kademeli bir ayırıma tâbi tutmuş olması sebebiyledir. Diğer mezheplerde \"vâcib\" terimi ise her iki kategoriyi de içine alır. Nâfile ise farz ve vâcip dışında kalan dinî ödevlerin genel adıdır.

 

A) FARZ ORUÇ

Farz olan oruç denince, ramazan orucu kastedilir ve zaten tayin edilmiş, önceden belirlenmiş (muayyen) olan oruç da budur. Mazeretli veya mazeretsiz olarak tutulamadığı zaman, başka bir zaman kazâ edilmesi de aynı şekilde farzdır.

Bunun dışında bir de kefâret olmak üzere tutulan oruç vardır. Ramazan orucunun bozulması sebebiyle tutulması gereken kefâret orucu yanında ayrıca, zıhâr, yanlışlıkla ve kaza ile adam öldürme, hacda ihramlı iken vaktinden önce tıraş olma (halk) ve yemin için tutulacak olan kefâret oruçları da farz oruç kapsamında değerlendirilmiştir.

Kefâret orucu, yapılan bir hatanın cezası veya telâfisi anlamını taşıdığından kişi için baştan belirlenmiş bir yükümlülük olmayıp, buna sebebiyet vermesi halinde gündeme gelebilen ârızî bir yükümlülük niteliğindedir. Bu bakımdan ramazan orucu \"muayyen farz\", diğerleri ise \"gayr-i muayyen farz\" olarak nitelendirilir. Ramazan orucu sadece belirli bir vakitte, yani ramazan ayında tutulabilirken, diğerleri oruç tutmanın mubah olduğu her zaman tutulabilir.

Ramazan orucunun kazası da istenilen mubah günlerde tutabilir. Fakat İmam Şâfiî\'nin kazâya kalan orucun aynı yıl içerisinde kazâ edilmesi gerektiğine ilişkin görüşü de dikkate alınarak, herhangi bir sebeple kazâya kalan orucu mümkün olan en kısa zamanda tutmaya çalışmak uygun olur.

B) VÂCİP ORUÇ

Nezir (adak), kişinin dinen yükümlü olmadığı bir ibadeti yapmayı kendisi için bir yükümlülük haline getirmesidir. Kişi, oruç tutmayı adamışsa, bu adak orucunu tutması vâciptir. Adak adanırken, orucun tutulacağı gün belirlenmişse, meselâ falan ayın falan günü gibi, bu muayyen bir vâcip olur ve orucun belirlenen günde tutulması gerekir. Nezredilen itikâf orucu da belirli günde tutulacağı için muayyen vâcip sayılır. Orucun tutulacağı gün belirlenmemişse gayr-i muayyen vâcip olur ve dilediği mubah bir günde tutabilir.

Başlanmış nâfile bir orucun bozulması durumunda bunun kazâ edilmesi Hanefîler\'e göre vâciptir. Mâlikîler ise kazânın farz olduğunu söylemişlerdir. Şâfiî\'ye ve Mâlik\'ten başka bir rivayete göre ise, nâfile orucun kazâsı gerekmez.

C) NÂFİLE ORUÇ

Farz ve vâcip olan oruçların dışında tutulan oruçlar nâfile oruç olarak isimlendirilir. Daha önce namaz çeşitlerini ele alırken belirttiğimiz gibi, nâfile, gereksiz anlamına değil, farz ve vâcip olanın dışında, kısaca gerekenin dışında yapılan anlamına gelir. Daha fazla sevap kazanmak maksadıyla yapıldığı için tabir câizse nâfile ibadet, bir bakıma fazla mesai yapmaktır. Nâfile oruçların sünnet, müstehap, mendup veya tatavvu olarak adlandırıldıkları da olur.

Nâfile oruç, mubah olan tüm günlerde tutulabilir. Ancak bazı günlerde oruç tutmak daha faziletli görülerek bugünlerde oruç tutmak sünnet veya mendup kabul edilmiştir. Peygamberimiz\'in sıklıkla oruç tuttuğu veya oruç tutulmasını tavsiye ettiği günler, kısaca oruç tutmanın mendup kabul edildiği belli başlı günleri görelim.

Oruç Tutmanın Mendup Olduğu Günler

1. Şevval Orucu. Ay takviminde ramazan ayından sonraki ay, şevval ayıdır. Şevval ayında altı gün oruç tutmak müstehaptır. Bu oruçların bayramın hemen arkasından peş peşe tutulması daha faziletli olmakla birlikte ay içerisinde aralıklı olarak tutmak da mümkündür. Kazâ veya adak oruçlarının bugünlerde tutulmasıyla da aynı sevap elde edilir. Peygamberimiz\'in, ramazanı oruçla geçirip buna şevvalden altı gün ilâve eden kişinin bütün yılı oruçlu geçirmiş olacağı yönündeki ifadesini (Müslim, \"Sıyâm\", 204), \"Kim iyi bir amel işlerse, kendisine bunun on katı ecir vardır\" (el-En`âm 6/160) âyetiyle birlikte değerlendiren kimi âlimler, bire on hesabıyla, ramazan orucunun on aya, altı gün şevval orucunun da altmış güne karşılık olduğunu ve bu suretle bütün yılın oruçlu geçirilmiş sayılacağını söylemişlerdir.

2. Aşure Orucu. Muharrem ayının onuncu gününe \"âşûrâ\" denilir. Hz. Peygamber\'in bugünde devamlı olarak oruç tuttuğu rivayet edilmiştir. Fakat sadece o günde oruç tutulması doğru görülmemiş, bunun yanında bir önceki veya bir sonraki günün de oruçlu geçirilmesi tavsiye edilmiştir. Bir rivayete göre Peygamberimiz Medine\'ye geldiğinde yahudilerin aşure gününde oruç tuttuklarını görünce, bu orucun anlamını yani ne için tutulduğunu sormuştu.

Yahudiler, bugünün büyük bir gün olduğunu; Allah\'ın Mûsâ\'yı ve İsrâiloğulları\'nı düşmanlarından bugünde kurtardığını ve Mûsâ\'nın bu sebeple bugünde oruç tuttuğunu, kendilerinin bugünde oruç tutmalarının da bundan kaynaklandığını söyleyince, Peygamberimiz \"Ben Mûsâ\'ya sizden daha yakınım\" demiş ve bugünlerde oruç tutulmasını emretmiştir (İbn Mâce, \"Sıyâm\", 41). Aşure orucunu Câhiliye döneminde Araplar\'ın tuttuğu ve Hz. Peygamber\'in de ramazan orucunun farz kılınmasına kadar bu orucu tutmayı emrettiği rivayetleri de vardır (Müslim, \"Sıyâm\", 116). Daha sonra ramazan orucu farz kılınınca aşure orucu bir yükümlülük olmaktan çıkarılmış, fakat aşure günü oruç tutulması tavsiye edilmiş ve bugün oruç tutmak sünnet olarak devam etmiştir.

3. Her Ay Üç Gün Oruç. Her aydan üç gün oruç tutmak, bunu özellikle her ayın 13, 14 ve 15. günlerinde yapmak müstehap kabul edilmiştir. Kamerî takvim (ay takvimi) hesabına göre bugünlere \"eyyam-ı bîd\" denir. Peygamberimiz\'in özellikle ayın 13, 14 ve 15. günlerinde olmak üzere her ay üç gün oruç tutmayı tavsiye ettiği rivayeti (Müslim, \"Sıyâm\", 181-182) yanında Hz. Âişe\'nin, Peygamberimiz\'in her ay üç gün oruç tuttuğuna dair rivayeti de bulunmaktadır.

4. Pazartesi-Perşembe Orucu. Her hafta pazartesi ve perşembe günleri oruç tutmak da teşvik edilmiş bir nâfiledir. Peygamberimiz\'in pazartesi ve perşembe günleri oruç tuttuğu ve soruya cevaben de \"İnsanların amelleri Allah Teâlâ\'ya pazartesi ve perşembe günleri arzolunur; ben amelimin arzı sırasında oruçlu olmayı tercih ediyorum\" (Ebû Dâvûd, \"Savm\", 60; İbn Mâce, \"Sıyâm\", 42) dediği rivayet edilmektedir.

5. Zilhicce Orucu. Zilhicce ayının ilk dokuz gününde oruç tutmak tavsiye edilmiştir. Zilhicce ayının 10. günü kurban bayramının ilk günüdür. Peygamberimiz\'in zilhiccenin ilk dokuz günü oruç tutmayı sürdürdüğü rivayet edildiği için zilhiccenin ilk dokuz gününün, yani kurban bayramından önceki dokuz günün oruçlu geçirilmesi müstehaptır. Fakat sıkıntıya ve halsizliğe sebep olacağı gerekçesiyle, hacda olanların 9. günü (arefe günü) oruç tutması mekruh görülmüştür. Peygamberimiz arefe gününün faziletine ilişkin olarak \"Arefe gününden daha çok Allah\'ın cehennem ateşinden insanları âzat ettiği bir gün yoktur\" buyurmuş, yine \"Arefe günü tutulan orucun bundan önce ve sonra birer yıllık günahları örteceği Allah\'tan umulur\" dediği (Müslim, \"Sıyâm\", 196-197) nakledilmiştir.

6. Haram Aylarda Oruç. Haram aylar olarak anılan zilkade, zilhicce, muharrem ve receb aylarında, perşembe, cuma ve cumartesi günleri oruç tutmak müstehaptır.

7. Şâban Orucu. Şâban ayında oruç tutmak müstehap sayılmıştır. Âişe vâlidemizin belirttiğine göre Peygamberimiz en çok orucu şâban ayında tutmuş, şâban ayının tamamını oruçla geçirdiği olmuştur. Fakat, pazartesi-perşembe veya her ay üç gün ve benzeri gibi tutulagelen mûtat oruç dışında şâban ayının ikinci yarısında oruç tutmak bazı âlimlerce mekruh kabul edildiği gibi, Şâfiî mezhebine göre haram sayılmıştır.

8. Dâvûd Orucu: Gün aşırı oruç tutmak yani bir gün oruç tutup ertesi gün tutmamak, Peygamberimiz tarafından \"savm-ı Dâvûd\" olarak nitelenmiş ve bu şekilde oruç tutmanın faziletli olduğu ifade edilmiştir. Peygamberimiz bu şekildeki oruç hakkında \"En faziletli oruç Dâvûd\'un tuttuğu oruçtur; o bir gün oruç tutar, bir gün tutmazdı\" demiştir. Sahâbeden Abdullah b. Amr, \"Ben daha fazlasını tutabilirim\" deyince, Peygamberimiz bunun faziletli bir şekil olduğunu ve daha fazlasını tutmaya çalışmamayı tavsiye etmiştir (Müslim, \"Sıyâm\", 187-192). Bu bakımdan gün aşırı oruç tutmak, en faziletli nâfile oruç olarak değerlendirilmiştir.

Yukarıda belirtilen günlerde oruç tutmanın fazileti ve kişiye kazandıracağı sevaplar konusunda birçok hadis rivayet edilmiştir. Oruç tutmanın tavsiye edildiği günler incelendiğinde bunların belirlenmesinin gelişigüzel olmayıp, belli bir periyoda göre düzenlendiği görülür. Bu bakımdan oruç tutmanın ruhî ve bedenî yararları göz önüne alındığında yılın belli zamanlarında oruç tutmak oldukça yararlı, tutulacak oruçları Peygamberimiz\'in önerdiği günlerde tutmak ise oldukça sevaplıdır. Bununla birlikte, oruç tutulması haram ve mekruh olmayan günlerde kişi kendi durumuna ve tercihine göre istediği zaman nâfile oruç tutabilir.

D) ORUÇ TUTMANIN YASAK OLDUĞU GÜNLER

Dinimizde, oruç tutmanın emredildiği, tavsiye edildiği günler olduğu gibi, oruç tutmanın yasaklandığı veya hoş karşılanmadığı günler de vardır. Bazı belli günlerde oruç tutmanın hoş karşılanmayışının çeşitli sebepleri bulunmaktadır. Yasağın mahiyetine ve ağırlık derecesine göre, bugünlerin bir kısmında oruç tutmak haram veya tahrîmen mekruh sayılırken, diğer bir kısmında ise tenzîhen mekruh sayılmıştır.

Oruç tutmanın yasak olduğu günlerin başında bayram günleri gelir. Peygamberimiz iki vakitte oruç tutulmayacağını bildirmiştir ki birisi ramazan bayramının birinci günü, diğeri kurban bayramı günleridir (Buhârî, \"Savm\", 67). Ramazan bayramının sadece birinci gününde ve kurban bayramının dört gününde oruç tutmak haramdır (bir görüşe göre tahrîmen mekruh). Bugünlerde oruç tutmanın hoş karşılanmayıp yasaklanmasının anlamı açıktır.

Bayram günlerinin yeme, içme ve sevinç günleri olması yanında, her birinin ayrı bir anlamı da bulunmaktadır. Ramazan bayramı, bir ay boyunca Allah için tutulan orucun arkasından verilen bir \"genel iftar ziyafeti\" hükmündedir ve bu anlamından ötürü ona \"fıtır bayramı (iftar bayramı)\" denilmiştir. Ramazan bayramının ilk günü bu yönüyle bir aylık ramazan orucunun iftarı olmaktadır. Böyle toplu iftar gününde oruçlu olmak, Allah\'ın sembolik ziyafetine katılmamak anlamına gelir ki bunun en azından edep dışı olduğu ortadadır. Allah için kurbanların kesildiği kurban bayramı günleri de ziyafet günleridir. Peygamberimiz teşrik günlerinin yeme, içme ve Allah\'ı anma günleri olduğunu belirtmiştir (Ebû Dâvûd, \"Savm\", 50).

Hayız veya nifas halinde kadınların oruç tutmaları haramdır; oruç tutmaları halinde tuttukları oruç geçerli olmayacağı gibi günah işlemiş olurlar. Onlar bugünlere denk gelen ramazan oruçlarını daha sonra kazâ ederler. Esasen şevval ayından altı gün oruç tutmanın tavsiye edilmesinin altında, kadınların ay hali nedeniyle tutamadıkları oruçları derhal kazâ etmelerine bir fırsat hazırlama düşüncesi bulunmaktadır. Şevval orucunun erkekleri de içine alacak şekilde genelleştirilmesi ise, hem kadınların bu durumlarının dikkatten kaçırılması hem de orucun herkesle birlikte tutulmasının kolay oluşuna mâtuf olmalıdır.

Bazı günlerde oruç tutmak ise çeşitli sebeplerle mekruh sayılmıştır. Meselâ; sadece aşure gününde oruç tutmak yahudilere benzemek ve onları taklit etmek anlamını içerdiği için mekruh sayılmıştır. Kimi âlimlere göre sadece cuma gününde veya sadece cumartesi gününde oruç tutmak, nevruz ve mihrican günlerinde oruç tutmak tenzîhen mekruhtur. Ancak kişinin öteden beri alışkanlık haline getirdiği oruç bugünlere rastlarsa, özel olarak bugünlerde oruç tutma kastı bulunmadığı için, bunun bir sakıncası yoktur. Oruç tutmak için özellikle cuma gününü seçmenin mekruh oluşu, bugünün müslümanların haftalık bayram günü kabul edilmesidir. Peygamberimiz, mûtat orucun denk gelmesi dışında, özellikle cuma günü oruç tutmamayı tavsiye etmiştir.

Şek günü oruç tutmak mekruhtur. Havanın bulutlu olması gibi sebepler yüzünden şâban ayının yirmi dokuzundan sonraki günün şâban ayına mı yoksa ramazan ayına mı ait olduğu konusunda şüphe meydana gelirse, bugüne \"şek günü\" denilir. Bugünün ramazan ayına ait olup olmadığında kuşku bulunduğu anlamına gelir. Bugün herhangi bir oruç tutmak mekruhtur. Şâban ayını oruçla geçiren kimsenin şek gününde orucu bırakmaması daha faziletli olduğu gibi, mûtadı şek gününe denk gelen kimsenin bugünde oruç tutmasında da bir sakınca yoktur.

Peygamberimiz ramazanı bir veya iki gün önceden oruç tutarak karşılamayı yasaklamıştır (Buhârî, \"Savm\", 11, 14; Müslim, \"Sıyâm\", 21; Ebû Dâvûd, \"Savm\", 10). Âlimler bu yasaklamaya sebep olarak ramazan orucuna ilâve yapılması endişesini göstermişlerdir. Bu bakımdan şek günü ramazan orucuna niyetle oruç tutmak tahrîmen mekruhtur. Fakat bugünde oruç tutmak genel olarak mekruh olmakla birlikte nâfile niyetiyle tutulan orucun geçerli olacağı, hatta bugünün ramazanın birinci günü olduğunun anlaşılması halinde farz olan oruç yerine geçeceği söylenmiştir.

Ancak ramazanın başlama ve bitiş günlerinde müslümanlar arasında fitne ve uyumsuzluk sokacak tutum ve davranışlardan şiddetle kaçınmak gerekir. Gerekirse bir gün oruç sonradan kazâ edilebilir ama sebep olunan fitneyi ve huzursuzluğu telâfi etmek, ortadan kaldırmak kolay olmaz.

İki veya daha fazla günü, arada iftar etmeksizin birbirine ekleyerek oruç tutmak mekruhtur. Buna visâl orucu (savm-i visâl) denir. Âişe vâlidemizin belirttiğine göre Peygamberimiz müslümanlara acıdığı için visâl orucu tutmalarını yasaklamış; kendisinin bu şekilde oruç tuttuğu hatırlatılınca da \"Siz benim gibi değilsiniz; beni Rabbim yedirir, içirir\" (Müslim, \"Sıyâm\", 55-58) diye cevap vermiştir.

Kadınların aile ve toplum içerisindeki statülerine ilişkin olarak oluşan anlayış doğrultusunda, kadının kocasından izinsiz olarak nâfile oruç tutmasının hoş olmayacağı yönünde görüşler ileri sürülmüştür. Bu gibi anlayışların günümüz sosyal ve aile ilişkileri açısından yerinde olmadığı açıktır.

Maaş veya ücret karşılığı çalışan kimseler, iş veriminin düşmesine yol açması durumunda nâfile oruç tutmamalıdır. Buna mukabil işverenlerin ramazan ayında, oruç ibadetinin kolay ve rahat biçimde yerine getirilebilmesi için birtakım önlemler almaları ve düzenlemeler yapmaları gerekir.

Hacılar, oruç tuttukları takdirde güçsüz ve yorgun düşme ihtimalleri bulunduğu takdirde, zilhiccenin 8 ve 9. günleri olan \"terviye\" ve \"arefe\" günlerinde oruç tutmamalıdır. Çünkü hac ibadetini yaparken daha zinde ve canlı olmaları, öncesinde nâfile oruç tutmuş olmalarından hayırlıdır.

Bu Makaleler İlginizi Çekebilir
Bunlar İlginizi Çekebilir
Yorumlar Konuya Yorum Yapın

Konu ile ilgili düşüncelerinizi paylaşın.

Diğer Makaleler
  • Abdest Alırken Hata Ile Boğazına Su Kaçan, Orucu Bozulduğu Için Yiyip Içse, Kefaret Mi Gerekir
  • Adetliyken Oruç Tutulurmu
  • Cenabetken Oruç Tutulurmu
  • Oruç İbadetinin Faydaları
  • Ramazan Davulcusu Manileri
  • Oruç Açma Duası
  • Tırnak Yemek Orucu Bozar Mı
  • Merhem Sürmek Orucu Bozar Mı
  • Ruj Sürmek Orucu Bozar Mı
  • Nihat Hatipoğlu Sahur
  • Aleviler Oruç Tutarmı
  • Kimler Oruç Tutar
  • Eyüp Sultan İftar
  • Ağzıma Balgam Geliyor, Yutuyorum, Oruç Bozuluyor Mu
  • Abdest Alınca Veya Ağzımızı Yıkayınca Kalan Yaşlığı Yutmak Orucu Bozar Mı
  • Oruçlu İken Dişleri Macunlu Macunsuz Fırçalamak Orucu Bozar Mı
  • Tok Tutan Haplar
  • Tok Tutan Meyveler
  • Saç Boyamak Orucu Bozar Mı
  • Küfür Etmek Orucu Bozar Mı
  • Aşı Orucu Bozar Mı
  • Antalya Sahur
  • Oruç Ne Zaman
  • Oruç Masturbasyon
  • Ramazan Bayramı Tebrikleri
  • İftar Restaurant
  • Cünüpken Oruç
  • Ramazan Bayramı Kutlaması
  • Ramazan Ayı İle İlgili Hadisler
  • Ramazan Bayramı Namazı
  • Gaziantep İftar Vakti
  • Rüyada Oruç Tutmak
  • Kuranda Oruç
  • Alevilikte Oruç
  • İstanbulda İftar Mekanları
  • Bursa İftar Mekanları
  • Kadir Gecesi İbadetleri
  • Antalyada İftar
  • İstanbulda İftar Yerleri
  • Beyazıt İftar
  • Yolculukta Oruç
  • Eskişehir İftar Saati
  • Seferilikte Oruç
  • Oruç Tutma Yaşı
  • Öpüşünce Oruç Bozulurmu
  • İftar Nerde Yapılır?
  • Eyüpte İftar
  • Oruç Tutmanın Zararları
  • Ankara İftar Yemeği
  • Başımızdan Burnumuza Gelen Her Hangi Bir Akıntıyı Yutmak Orucu Bozar Mı
  • Bel Gevşekliği Sebebiyle Meni Gelse, Oruç Bozulur Mu
  • İmsak Vakti Çok Yemek Yiyorum. İmsak Çıktıktan Sonra Yemek Kaynarken Ağzıma Geliyor, Yutuyorum. Oruc
  • Ağızdaki Yara İçin Oruçlu İken İlaçla Gargara Uygun Mu
  • Ağızdaki Kanı Yutmak Abdesti Ve Orucu Bozarmı
  • Astım Spreyi, Kulak Ve Burun Damlası İle Dil Altı Hapı Kullanmak, Makata Veya Hazneye Sokulan Ültras
  • Burnum Kanadı. Bu Arada Genzime Giden Kanı Yuttum. Orucum Bozuldu Mu
  • Oruç Hapı
  • Tok Tutan İlaçlar
  • Tok Tutan İçecekler
  • Cünüplük Orucu Bozar Mı
  • Akıtmak Orucu Bozarmı
  • Oruçlu Olan Kimse Taharet Yaparken Mak’Adından Içeriye Su Kaçırırsa Orucu Bozulur Mu?
  • Fitil Kullanmak, Lavman Yaptırmak Orucu Bozar Mı?
  • Ramazan Ayında Sıcak Ve Zor Işlerde Çalışan Kimsenin Oruç Tutması Gerekir Mi?
  • Üzerinde Kaza Orucu Olan Kimse Nafile Oruç Tutabilir Mi?
  • Recebin Birinde Kefaret Orucuna Başlayan Kadın
  • Sahur Saati
  • Ramazan Bayramı
  • Ramazan Bayram
  • Bayram Ramazan
  • Sahur Vakti
  • Sahur Saatleri
  • Sahur Yemek
  • Sahur Yemekleri
  • İftar Sahur
  • Sahur Yemeği
  • Ramazan Şeker
  • Sahur Programı
  • Ankara Sahur Vakti
  • Ankara Sahur
  • Sahur Programları
  • İftar Sahur Vakitleri
  • İstanbul Sahur
  • İstanbul Sahur Vakti
  • İstanbul Sahur Saati
  • Sahur Vakitleri
  • Ramazan Ne Zaman
  • İstanbul Sahur Vakitleri
  • Sahur Özel
  • Kanal 7 Sahur
  • Ramazan Sahur
  • Trt Sahur
  • Sahur Ne Zaman
  • İzmir Sahur
  • Ramazan Ayı
  • Sahur Tarifleri
  • Sahur Menüsü
  • İzmir Sahur Vakti
  • Trt Sahur Programı
  • Sahur Duası
  • Sahur Bereketi
  • Sahur Duaları
  • Ramazan Bayramı Tarih
  • Oruç Bozan
  • Ramazan Bayramının Tarihi
  • Bursa Sahur
  • Oruç Nedir
  • Oruç Bozan Şeyler
  • Oruç Bozan Durumlar
  • Oruç Bozan Haller
  • Oruç Tutmak
  • Ramazan Oruç
  • Oruç Ayı
  • Oruç Ramazan
  • Sahur İmsak İftar
  • Ramazan Ve Oruç
  • Oruç Ve Ramazan
  • Sahur Yemek Tarifleri
  • Sahur Kaçta
  • Oruç Tutma
  • Adana Sahur
  • Sahur Menüleri
  • İftar Vakti Saatleri
  • İlk Sahur
  • Bursa Sahur Vakti
  • İstanbul Sahur Saatleri
  • Sahur Zamanı
  • Antalya Sahur Vakti
  • Adana Sahur Vakti
  • İftar Menüsü
  • İftar Yemeği
  • Cünüp Oruç
  • İftar Menü
  • Sahur Manileri
  • Ramazan Tarihi
  • İftar Yemek
  • Sahur Sofrası
  • İftar Yemekler
  • Sahur Vakti Nedir
  • İftar İçin
  • Oruç Faydaları
  • Ramazan Bayram Tatili
  • Ramazan Bayramı Tarihleri
  • İftar İstanbul
  • Ramazan Bayramı Tarihi
  • Sahur Mekanları
  • Cenabet Oruç
  • İstanbul İftar Saatleri
  • İftar Vakti İstanbul
  • Adet Oruç
  • Ramazan İftar
  • İftar Saatleri İstanbul
  • İstanbul İftar Vakitleri
  • Ramazan Başlangıcı
  • Ramazan Tarih
  • Ramazanda İftar
  • Ankarada Sahur Vakti
  • İstanbulda Sahur Vakti
  • Ramazan Tarihleri
  • Sahur Saat Kaçta
  • İftar Ankara
  • İstanbulda Sahur Saati
  • Sahur İçin Tarifler
  • Pratik Sahur Menüsü
  • Ramazan Mesajları
  • Sahur Bitiş Zamanı
  • Ramazan Bayram Mesajları
  • Ramazan Bayramı Mesajları
  • Ramazan Tatili
  • Ramazan Bayramı Tatili
  • Oruç Bozma
  • Nafile Oruç
  • Oruç Kefaret
  • Oruç Niyet
  • Ramazan Bayramı Hutbesi
  • Ramazan Tebrikleri
  • Ramazan Ayın Kaçında
  • Ramazan Tebrik Kartları
  • Ramazan Eğlencesi
  • Adana İmsakiyesi
  • Ramazan Sevinci
  • Ramazan Hazırlıkları
  • Ankara İmsakiyesi
  • Antalya İmsakiyesi
  • Ramazan Vaazları
  • Gaziantep İmsakiyesi
  • Mersin İmsakiyesi
  • İstanbul İmsakiye
  • İzmir İmsakiye
  • Konya İmsakiye
  • Ramazan Sözleri
  • Ramazan Mesajı
  • Ramazan Bayramı Mesajı
  • Ramazan Bayramı Mesaj
  • Oruç Niyeti
  • Ramazan Pidesi Tarifi
  • Oruç Hadis
  • Ramazan İmsakiyesi
  • Ramazan İftar
  • Oruç Ayet
  • Ramazan Bayram Hutbesi
  • Oruçun Faydaları
  • Şanlıurfa İmsakiye
  • Ramazan Bayramı Vaazı
  • Oruç Ayetleri
  • Ramazan Hikayeleri
  • İftar Tarifleri
  • Ramazan Kutlamaları
  • İftar Saati İstanbul
  • Oruç İbadeti
  • İftar Yemek Tarifleri
  • İftar Yemekleri Tarifleri
  • İftar Yemeği Tarifleri
  • Beylikdüzü Ramazan Şenlikleri
  • Muharrem Ayında Oruç
  • Muharrem Ayı Oruç
  • Bursa Ramazan Etkinlikleri
  • Ramazan Tarifleri
  • Ramazan Kutlama Mesajları
  • Oruç Kazası
  • İftar Mekanları
  • Sultanahmette Ramazan
  • Ramazan Ayı Oruç
  • Ramazan Ayı Mesajı
  • İftar Menüler
  • Ramazanda İftar Yemekleri
  • Samanyolu Ramazan
  • Ramazan İmsakiye
  • Ramazan İftar Yemekleri
  • İstanbulda Ramazan Etkinlikleri
  • İftar Sofraları
  • Oruç Bozmak
  • Ramazan Yardımları
  • Oruç Kefareti
  • Oruç Nasıl Tutulur
  • Oruç Hadisleri
  • Ramazan Çorbaları
  • Ramazan Bayramı Vaaz
  • Ramazan Samanyolu
  • Ramazan Yemek Menüsü
  • Sultanahmet Ramazan Etkinlikleri
  • Bursa İftar
  • Temaşa-I Ramazan
  • Ramazan Fıkraları
  • Diyanet Oruç
  • İstanbul İçin İftar
  • Ramazanda Beslenme
  • Ankara İftar Saatleri
  • Elveda Ramazan İlahisi
  • Ramazan Bayramı Vaazları
  • Ramazan İftar Saatleri
  • Ramazan Bayramı Etkinlikleri
  • Ramazan Etkinlikleri
  • Ramazan Ayı Duaları
  • İftar Vakti Ankara
  • Ramazan Bayramı Kutlamaları
  • Oruç Duası
  • İstanbul Ramazan İmsakiyesi
  • Ramazan Bayramı Vaazı
  • Ramazan Mahyaları
  • Bursa Ramazan Eğlenceleri
  • İftar Bursa
  • Beyazıt Ramazan Etkinlikleri
  • İftar Duası
  • Konya Ramazan İmsakiyesi
  • Ramazan Bayramının Anlamı
  • Bursa Ramazan İmsakiyesi
  • Manisa Ramazan Şenlikleri
  • Ramazan Ayı Etkinlikleri
  • Cünüp Oruç Tutulurmu
  • Regl Oruç
  • Ramazan Ayı Tarihleri
  • Oruç Sözleri
  • Ramazan Fasıl
  • Alevi Oruç
  • Ramazan Manilerimiz
  • Göz Damlası Oruç
  • Öpüşmek Oruç Bozarmı
  • Cenabet Oruç Tutulurmu
  • Oruç Keffareti
  • Hamilelikte Oruç
  • Oruç Duaları
  • Adetliyken Oruç
  • Kusmak Oruç Bozarmı
  • Ramazan Hazırlıkları Nelerdir
  • Ramazan Lezzetleri
  • Eski Ramazan Eğlenceleri
  • İzmir İftar
  • Ramazan Orucunun Kazası
  • Ankara İftar Saati
  • İftar Duaları
  • Osmanlıda Ramazan Eğlenceleri
  • İftar İzmir
  • Gebelikte Oruç
  • İftar Dua
  • Dua İftar
  • Ramazan Sloganları
  • Cenabetken Oruç
  • Restaurant İftar
  • Oruç Bozmayan Durumlar
  • Oruç

    Çeşitleri