Sağlık Bakanlığı 16. Dönem Devlet Hizmet Yükümlülüğü Kurasını çekti. Kura sonucu ataması yapılan 943 pratisyen hekimin 366’sı Doğu ve Güneydoğu illerine gönderilirken 577 hekim Batı ve Orta Anadolu illerinde kaldı.

İktidara geldikten kısa süre sonra mecburi hizmeti kaldıran ancak, sözleşmeli hekim uygulamasından istediği sonucu alamayan AK Parti Hükümeti, 2005 yılında “devlet hizmeti yükümlülüğü”nü tekrar getirdi. 5 Temmuz 2005 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Devlet Hizmet Kanunu’na göre, Sağlık Bakanlığı eğitim ve araştırma hastanelerinden uzmanlıklarını alanlar, tıp fakültelerinden yeni mezun olmuş pratisyenler ve uzmanlık eğitimini tamamlayan tüm hekimler 30 Eylül 2005 tarihinde yapılan birinci mecburi hizmet kurasına katıldı. İlk kuradan bugüne kadar yapılan kuralarda Doğu ve Güneydoğu Bölgelerine gönderilen hekim sayılarındaki düşüş dikkat çekiyor.

İlk çekilen mecburi hizmet kurasında, kuraya katılan 88 hekimden 86’sı Doğu-Güneydoğu Anadolu Bölgelerindeki sağlık kurumlarına atanmıştı. Ancak bu denge Sağlık Bakanlığı’nın son kurasında tam tersine döndü. Yapılan 16. Dönem Devlet Hizmet Yükümlülüğü Kurası’na 1166 hekim katıldı. İlk defa ataması yapılan 943 pratisyen hekimin 366’sı Doğu ve Güneydoğu illerine gönderilirken 577 hekim Batı ve Orta Anadolu illerinde kaldı.

Uzman hekimler de ağırlık Orta ve İç Anadolu da
Kura sonucunda ataması yapılan uzman hekimlerde ağırlık pratisyen hekimlerde olduğu kadar olmasa da yine İç ve Orta Anadolu illerinde oldu. Ataması yapılan 223 uzman hekimin 127’si İç ve Orta Anadolu illerine dağılırken, 96’sı ise Doğu ve Güneydoğu illerine yerleştirildi.

943 pratisyen ve 223 uzman atandı
16. Devlet Hizmeti Yükümlülüğü Kurasında, 943 pratisyen ve 223 uzman hekimin ataması yapıldı. Kurada, ilk tercihine göre 558 kişi, ikinci tercihine göre 99 kişi, üçüncü tercihine göre 52 kişi, dördüncü tercihine göre 30 kişi, beşinci tercihine göre 48 kişi ve genel kura sonucu 379 kişi yerleştirildi.

Mazeret kurası
Yine Bakanlığın aynı tarihte düzenlediği 16. Dönem Mazeret Kurası ile 35 pratisyen hekim ve 57 uzman hekimin de ataması gerçekleştirildi. Pratisyen hekim mazeret atamalarında Ankara ve İstanbul illerinin ağırlıkta olduğu görüldü.

“Sistem Doğudaki Doktoru Cezalandırıyor”
Van-Muş-Bitlis-Hakkari Tabipler Odası Başkanı Doç. Dr. Özkan Ünal, mecburi hizmet uygulamasıyla birlikte bölgede pratisyen hekim sayısının oldukça yükseldiğini ancak bazı branşlarda uzman hekim sıkıntısının devam ettiğini söyledi.

Bitlis’te yaklaşık 1 yıldan beri radyoloji uzmanı bulunmadığını belirten Ünal “Bu hastanemizde Bilgisayarlı Tomografi çekilmekte, raporlanamadan kliniklere gönderilmektedir. Benzer sıkıntılar Nöroloji, Anestezi, Biyokimya gibi dallarda için de geçerlidir. Eksik veya yetersiz olan her dal, halkımızın mağduriyeti yanında hekimlerimizin de iş yükünü artırmaktadır. Bu nedenle bölgemize gelecek her hekim, öncelikle bu bölgede çalışan biz hekimleri rahatlatmaktadır.” diye konuştu.

Mevcut tayin ve atamaların adil, kalıcı ve sorun çözücü olduğuna inanmadıklarını belirten Ünal “Bir örnek ile izah etmek gerekirse; 2 yıl önce Van’a gelmiş, 2 yıl bu bölgeye hizmet etmiş bir anestezi uzmanı, tayin istediğinde puanı tutmadığı için hiçbir yere gidememektedir. Halbuki yeni mezun bir anestezi uzmanı için son kurada İzmir’de bir Eğitim Hastanesinde mecburi hizmet kurası açılmıştır. Bu durum ya saçma bir uygulama veya özel bir nedenle, özel bir hekime açılmış, özel bir kadro olarak anlaşılmaktadır. Veya bir dönem önce kura çeken uzmanın Hakkari’ye, bir dönem sonra çekenin İzmir’e gitmesi, ‘’şans’’ ile açıklanamaz. Ama şu anda atamalar en iyi ihtimalle şansa dayanmaktadır.” dedi.

Benzer uygulamalar sayılamayacak kadar çok olduğunu dile getiren Ünal, kurum içi tayinlerde, yıllarca bu bölgelerde çalışmış hekimlere Iğdır, Şırnak, Batman açılırken mecburi hizmet kurasında, Konya, Samsun, Çanakkale’de kadro açılmasının tam anlamıyla tezat oluşturduğunu söyleyerek mevcut uygulama iç barışı bozan, çalışma şevkini kıran bir uygulama olduğunu mecburi hizmetini bitiren birçok hekimin istifa etmek zorunda kaldığını belirtti.

Doğuya gelen hekimin mevcut uygulama ile cezalandırılmakta, bir şekliyle batıya kura çekmiş hekimin ise ödüllendirilmiş olduğunu belirten Ünal, bu uygulamaya bir an önce son verilmesi gerektiğini söyledi.

Van Tabip Odasınınçözüm önerileri
1- Mecburi hizmet kuralarında doğuya öncelik verilmelidir. Batıdan yerler mecburi hizmetini bitiren veya bu bölgede uzun yıllar çalışmış hekimler için açılmalıdır. Her hekim 2 yıl sonra batıya gidebileceğini bilirse bu bölgede daha severek çalışacaktır.

2-Bilgisayarla yapılan atamaların şaibeli olduğuna inanılmaktadır. Bilgisayar programını yapan kişinin de insan olması beraberinde bu şüpheyi getirmektedir. Atamalarda bunu destekleyebilecek uygulamalar da bulunmaktadır. Bu nedenle kuraların üzerinden bu şaibe kaldırılmalıdır.

3- Kurum içi tayinlerde, adayların hizmet puanı ilan edilmelidir. Puanın diğer adaylar tarafından bilinmesi, atamalardaki şaibeyi ortadan kaldıracaktır.

4-Mecburi hizmet süreleri yeniden ve adil olarak düzenlenmelidir. Hakkari merkezde 500 gün olan mecburi hizmet süresinin, batıdaki birçok yerleşim yeri ile aynı olması adil değildir. Veya Hakkari’den daha gelişmiş olduğu halde ilçe olduğu için Yüksekova’da 400 gün olması da böyledir.

5-Sağlık Bakanlığının bazı branşlar için doğuya rotasyon planladığı medyada yer almıştır. Adil bir mecburi hizmet sistemi kurulursa kısa süreli, hizmeti sınırlı bir rotasyon sistemine gerek kalmayacaktır. 3 aylığına uzman göndermek yerine doğuya kadroların artırılması daha doğru olacaktır. Rotasyon sistemi ile mecburi hizmet birbirinin alternatifi olan iki tayin sistemidir. Birisini tercih edilmesi bizce yeterlidir, yeter ki adil olsun.

6-Tam gün yasası çıkarsa doğudaki bazı dallarda, kamuda uzman doktor sıkıntısı daha da artacaktır. Şimdiden 20 hekim kamudan ayrılmış, özel hastanelere geçmiştir. Bu geçişler devam edecek gibi gözükmektedir. Tam günün olabilmesi iyileştirilmiş bir özlük hakları yanında, adil bir tayin sistemine de bağlıdır.